Giá nhiên liệu tăng 78%, hàng không toàn cầu trước cú sốc lớn

Chỉ trong một tháng, các hãng hàng không Mỹ đã tiêu tốn gần 6,5 tỉ USD cho nhiên liệu bay - con số tăng vọt 78% so với cùng kỳ năm ngoái, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng năng lượng đang siết chặt ngành hàng không toàn cầu. Nguyên nhân bắt nguồn từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, kéo theo làn sóng cắt giảm chuyến bay và điều chỉnh giá vé trên diện rộng.

Chi phí nhiên liệu nhảy vọt dù lượng tiêu thụ không đổi

Theo số liệu do Chính phủ Mỹ công bố ngày 8-6 và được hãng tin AP dẫn lại ngày 9-6, các hãng hàng không Mỹ đã chi xấp xỉ 6,5 tỉ USD cho nhiên liệu trong tháng 4 - tăng mạnh so với mức khoảng 3,6 tỉ USD cùng kỳ năm ngoái.

Điều đáng chú ý là mức tăng chi phí này hoàn toàn không phản ánh sự gia tăng về lượng nhiên liệu sử dụng. Cục Thống kê giao thông Mỹ (BTS) ghi nhận các hãng hàng không tiêu thụ 1,573 tỉ gallon trong tháng 4, gần như không thay đổi so với 1,575 tỉ gallon cùng kỳ năm 2025. Toàn bộ sức tăng đến từ giá: từ 2,31 USD lên 4,11 USD mỗi gallon, tương đương mức tăng 78% chỉ sau một năm.

Xung đột Trung Đông - ngòi nổ cho cơn bão giá dầu

Sức tăng của giá nhiên liệu hàng không được xác định có liên quan trực tiếp đến tình trạng gián đoạn giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiến lược của phần lớn lượng dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh. Kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran nổ ra ngày 28-2, hoạt động vận chuyển qua khu vực này chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, kéo giá dầu và nhiên liệu bay lên cao liên tục.

Trước sức ép chi phí, các hãng hàng không trên toàn thế giới buộc phải điều chỉnh hoạt động theo nhiều hướng: tăng giá vé và phụ phí, cắt bớt dịch vụ cho hành khách, thu hẹp lịch khai thác hoặc hủy các chuyến bay kém hiệu quả.

IATA hạ mạnh dự báo lợi nhuận toàn ngành năm 2026

Ngày 7-6, Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) đã điều chỉnh giảm mạnh triển vọng lợi nhuận của ngành cho năm tới. Theo đó, tổng lợi nhuận ròng của các hãng hàng không toàn cầu năm 2026 được dự báo chỉ đạt khoảng 23 tỉ USD - thấp hơn nhiều so với dự báo trước đó là 41 tỉ USD và cũng kém xa mức 45 tỉ USD ước tính cho năm 2025.

Tổng giám đốc IATA Willie Walsh cho rằng các hãng hàng không đang phải gánh chịu phần lớn gánh nặng từ cú sốc nhiên liệu này. Dù đã tăng giá vé, các hãng vẫn phải tự hấp thụ một phần đáng kể chi phí phát sinh, khiến biên lợi nhuận ngày càng mỏng hơn.

IATA dự báo giá nhiên liệu máy bay sẽ đạt mức trung bình 152 USD/thùng trong năm 2026, cao hơn gần 70% so với năm trước. Hệ quả là tổng hóa đơn nhiên liệu toàn ngành có thể tăng từ 252 tỉ USD lên tới khoảng 350 tỉ USD, chiếm hơn 31% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không trên thế giới.

Loạt hãng bay lớn cắt giảm chuyến bay

Tác động của cuộc khủng hoảng đã hiện hữu rõ nét ở nhiều tên tuổi lớn trong ngành. Các hãng như American Airlines, United Airlines, Delta Air Lines, Lufthansa, Air France-KLM, Air Canada, Philippine Airlines và Cathay Pacific đều đã triển khai các biện pháp ứng phó, từ cắt giảm chuyến bay, điều chỉnh lịch khai thác đến tạm hoãn kế hoạch mở rộng mạng lưới đường bay trong năm nay.

Theo Tuổi Trẻ