Jingye Group yêu cầu bồi thường sau khi chính phủ Anh quốc hữu quốc hóa British Steel

Jingye Group đòi bồi thường sau khi British Steel bị hữu quốc hóa

Jingye Group, tập đoàn thép Trung Quốc, vừa qua đã tuyên bố sẽ kiện chính phủ Vương quốc Anh và yêu cầu bồi thường toàn bộ sau khi British Steel, nhà máy thép lớn nhất của Anh tại Scunthorpe, bị nhà nước Anh hữu quốc hóa. Công ty này gọi quyết định của chính quyền Anh là “hành động cướp đoạt trắng trợn”, cáo buộc London vi phạm nghiêm trọng các quy tắc đầu tư quốc tế và xâm phạm quyền lợi hợp pháp của Jingye. Trong thông cáo trên mạng xã hội, Jingye khẳng định sẽ sử dụng mọi biện pháp pháp lý đến cùng để bảo vệ lợi ích của mình đồng thời chỉ trích chính phủ Anh đã không tôn trọng những khoản đầu tư lớn cũng như đóng góp của họ vào ngành thép Anh.

Theo Jingye, việc chính phủ Anh kiểm soát British Steel có thể khiến ngân sách của nước này phải chi trả hơn 1,5 tỷ bảng Anh (hơn 2 tỷ USD) tới năm 2028. Hiện công ty cũng đã khởi động thủ tục theo các hiệp định đầu tư song phương nhằm đòi bồi thường, tuy nhiên chi tiết cụ thể chưa được phía Jingye công bố rộng rãi. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết sẽ ủng hộ công ty trong việc bảo vệ quyền lợi, đồng thời yêu cầu Anh tôn trọng nguyên tắc thị trường và tinh thần hợp đồng trong các cuộc thương lượng bồi thường.

Nguyên nhân của việc hữu quốc hóa British Steel

Tháng 3 năm 2025, Jingye đã công bố kế hoạch đóng cửa các lò luyện thép tại nhà máy Scunthorpe do thua lỗ nghiêm trọng, mất khoảng 700.000 bảng/ngày. Đây là nhà máy duy nhất của Anh có khả năng sản xuất thép từ nguyên liệu thô, do đó việc đóng cửa đồng nghĩa với việc Anh mất hoàn toàn năng lực sản xuất thép nguyên chất ở trong nước. Trước tình hình này, chính phủ Anh đã ban hành các biện pháp khẩn cấp để tiếp quản quản lý vận hành British Steel nhằm bảo vệ khả năng sản xuất thép chiến lược, ngành công nghiệp liên quan đến nhiều mảng như xây dựng, đường sắt, quốc phòng, cũng như hàng nghìn việc làm cho người lao động trong vùng.

Quyết định quốc hữu hóa được đưa ra trong bối cảnh chính phủ Anh chưa thể đàm phán với Jingye đạt được thỏa thuận tái cấu trúc hoặc khoản bồi thường hợp lý cho các khoản đầu tư đã bỏ ra. Một phát ngôn viên chính phủ cho biết, sẽ có quy trình đánh giá độc lập để xác định mức bồi thường xứng đáng, dự kiến được công bố vào mùa thu năm 2026. Bộ trưởng Kinh doanh Anh, ông Peter Kyle, khẳng định chính phủ sẽ tiếp tục hỗ trợ tài chính để duy trì hoạt động của nhà máy trong thời gian tới, nhằm tránh phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn thép nhập khẩu trên toàn cầu.

Lịch sử và ý nghĩa chiến lược của British Steel

British Steel từng là doanh nghiệp nhà nước trước khi được chính phủ Margaret Thatcher tư nhân hóa năm 1988. Từ đó đến nay, ngành thép Anh trải qua nhiều biến động với các đợt đổi chủ liên tiếp, bởi tình trạng thua lỗ kéo dài do chi phí vận hành cao và cạnh tranh khốc liệt trên thị trường toàn cầu. Năm 2016, tập đoàn Greybull Capital từng mua lại British Steel chỉ với giá một bảng Anh và có thời gian ngắn tạo lợi nhuận, nhưng sau đó tiếp tục phá sản và được Jingye mua lại vào năm 2020 với giá khoảng 70 triệu bảng Anh.

Nhà máy Scunthorpe hiện có khoảng 2.700 công nhân làm việc và là một trong những cơ sở sản xuất quan trọng hỗ trợ nhiều ngành công nghiệp khác tại khu vực North Lincolnshire. Việc chính phủ Anh kiểm soát nhà máy được đánh giá là bước đi nhằm bảo vệ một năng lực công nghiệp quốc gia quan trọng, đảm bảo an ninh nguồn cung thép cho nhiều lĩnh vực chiến lược.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 2/3 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• BBC Business
• Financial Times
• Deutsche Welle

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.