Những điểm chính
- Hơn 70% cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang giao dịch ở P/E dưới 10 lần, mức chỉ xuất hiện trong các giai đoạn khủng hoảng theo đánh giá của VinaCapital.
- Nhóm 4 cổ phiếu Vingroup (VIC, VHM, VRE, VPL) chiếm gần 30% vốn hóa VN-Index, tăng từ mức 8% hai năm trước, kéo giãn phân hóa định giá toàn thị trường.
- Lợi nhuận sau thuế doanh nghiệp niêm yết quý 1/2026 tăng 51% so với cùng kỳ, vượt xa kỳ vọng thị trường 15%; ngay cả khi loại trừ Vinhomes vẫn tăng khoảng 30%.
- VinaCapital kỳ vọng GDP Việt Nam tăng 7% năm 2026, với xuất khẩu máy tính và điện tử tăng gần 50% trong năm 2025 là trụ cột chính.
- Thị trường chứng khoán chưa phản ánh đầy đủ các cải cách về doanh nghiệp nhà nước, nâng hạng FTSE và tháo gỡ dự án bất động sản đình trệ.
Trong bối cảnh VN-Index liên tục được dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu Vingroup, hơn 70% cổ phiếu còn lại trên thị trường đang giao dịch ở mức định giá P/E dưới 10 lần - vùng giá thường chỉ xuất hiện trong các giai đoạn khủng hoảng. Đây là nhận định đáng chú ý từ báo cáo mới nhất của VinaCapital.
Bức tranh định giá phân hóa sâu
VN-Index hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13 lần, với kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết năm 2026 tăng 15%. Tuy nhiên, bên dưới con số tổng này là một sự phân hóa rõ rệt: hơn 70% cổ phiếu trên thị trường đang ở vùng P/E dưới 10 lần - mức định giá thấp tương đương với các giai đoạn khủng hoảng trái phiếu và bất động sản năm 2022, hay thời điểm Mỹ áp thuế đối ứng năm 2025.
Nguyên nhân chính của sự phân hóa này đến từ đà tăng mạnh của nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup. Tỷ trọng vốn hóa của 4 mã VIC, VHM, VRE, VPL trong rổ VN-Index đã tăng từ mức 8% cách đây 2 năm lên gần 30% hiện tại. Năm 2025, VN-Index tăng 41%, nhưng nếu loại bỏ nhóm Vingroup, mức tăng thực tế của phần còn lại chỉ đạt khoảng 10%.
Xu hướng này dự kiến tiếp tục trong năm 2026, kéo giãn thêm khoảng cách định giá giữa VN-Index chung (P/E 13 lần, tăng trưởng lợi nhuận 15%) và phần còn lại của thị trường (P/E 10 lần, tăng trưởng lợi nhuận 16%).
Lợi nhuận thực tế vượt xa kỳ vọng
VinaCapital cho rằng mức định giá thấp nói trên không phản ánh đúng thực trạng nền kinh tế. Lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết trong quý 1/2026 tăng tới 51% so với cùng kỳ, vượt xa mức kỳ vọng đồng thuận của thị trường là khoảng 15%.
Đáng chú ý, ngay cả khi loại trừ đóng góp của Vinhomes, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng khoảng 30% - cho thấy sức khỏe kinh doanh của khối doanh nghiệp niêm yết đang tốt hơn nhiều so với những gì giá cổ phiếu phản ánh.
Ngoài ra, Việt Nam đang triển khai loạt cải cách quan trọng gồm nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, đáp ứng tiêu chí nâng hạng của FTSE và tháo gỡ các dự án bất động sản bị đình trệ. Theo VinaCapital, thị trường chứng khoán chưa phản ánh đầy đủ tác động của những cải cách này, và lợi ích thực tế sẽ được hiện thực hóa dần qua thanh khoản cải thiện, số lượng doanh nghiệp niêm yết tăng, tái cơ cấu khối nhà nước và việc khơi thông các dự án chậm tiến độ.
Nền kinh tế vẫn duy trì sức chống chịu tốt
VinaCapital thừa nhận thị trường đang đối mặt một số áp lực ngắn hạn, bao gồm gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz, thâm hụt thương mại tăng từ 3% GDP trước xung đột lên 6% GDP vào giữa tháng 5, áp lực lạm phát và dòng vốn ngoại liên tục rút ròng. Tuy nhiên, quỹ này vẫn kỳ vọng GDP Việt Nam tăng 7% trong năm nay và tin rằng Chính phủ có đủ năng lực xử lý các thách thức này.
Xuất khẩu công nghệ cao được xem là trụ cột chính giúp Việt Nam bứt phá. Xuất khẩu máy tính và điện tử tăng gần 50% trong năm 2025 và duy trì đà tăng sang 2026. VinaCapital chỉ ra rằng Việt Nam đang đứng cùng nhóm với Hàn Quốc và Đài Loan - những nền kinh tế hưởng lợi từ xuất khẩu công nghệ cao - trong khi các nước phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ và Philippines chịu áp lực lớn hơn.
Về thâm hụt thương mại, VinaCapital lý giải phần lớn là do nhập khẩu nguyên vật liệu và tư liệu vốn phục vụ sản xuất hàng công nghệ cao - tạo ra hiệu ứng "đường cong J" khi cán cân thương mại xấu đi trước rồi cải thiện trở lại khi hàng hóa được đưa vào xuất khẩu. Đây cũng là lý do thị trường tiền tệ và chứng khoán không quá lo ngại trước mức thâm hụt gia tăng gần đây.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao 70% cổ phiếu Việt Nam đang bị định giá thấp dù kinh tế vẫn tăng trưởng tốt?
Theo VinaCapital, nguyên nhân chính là do nhóm cổ phiếu Vingroup tăng mạnh, chiếm gần 30% vốn hóa VN-Index, khiến phần còn lại của thị trường bị lu mờ và giao dịch ở P/E dưới 10 lần - mức thường chỉ thấy trong khủng hoảng.
Lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết quý 1/2026 tăng bao nhiêu?
Lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết quý 1/2026 tăng 51% so với cùng kỳ, vượt xa kỳ vọng đồng thuận của thị trường là 15%. Ngay cả khi loại trừ Vinhomes, mức tăng vẫn đạt khoảng 30%.
VinaCapital dự báo GDP Việt Nam năm 2026 tăng bao nhiêu?
VinaCapital kỳ vọng GDP Việt Nam tăng 7% trong năm 2026, được hỗ trợ bởi xuất khẩu công nghệ cao tăng mạnh và sức chống chịu của nền kinh tế.
Thâm hụt thương mại tăng có đáng lo ngại với chứng khoán Việt Nam không?
VinaCapital cho rằng không đáng lo ngại vì phần lớn thâm hụt xuất phát từ nhập khẩu nguyên vật liệu và tư liệu vốn phục vụ sản xuất hàng công nghệ cao, tạo hiệu ứng đường cong J - tức cán cân thương mại sẽ cải thiện trở lại khi hàng hóa được đưa vào xuất khẩu.
