Những điểm chính
- Tội phạm mạng sử dụng AI tạo sinh để tự động hóa các cuộc tấn công phishing và mã độc, gây ra hơn 530.000 vụ tấn công tài chính tại Đông Nam Á năm 2025.
- Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Việt Nam là những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nhất với hàng chục nghìn vụ tấn công mỗi nước.
- Doanh nghiệp cần tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn về một nền tảng an ninh đồng bộ trước khi ứng dụng AI để nâng cao hiệu quả bảo vệ.
- Các giải pháp an ninh AI hiệu quả là những nền tảng tích hợp quy trình phát hiện và ứng phó tự động, giảm thao tác thủ công và phức tạp vận hành.
- Khung quản trị AI minh bạch và có trách nhiệm là điều kiện cần để doanh nghiệp đảm bảo an toàn và sử dụng công nghệ đúng đắn.
Tội phạm mạng gia tăng hiệu quả tấn công nhờ AI
Lĩnh vực tài chính tại Đông Nam Á chịu tác động rõ nét từ xu hướng này với hơn 530.000 vụ tấn công lừa đảo tài chính năm 2025. Thái Lan đứng đầu với 247.560 vụ, sau đó lần lượt là Indonesia (85.908), Malaysia (64.779), Việt Nam (59.560), Singapore và Philippines đều trên 38.000 vụ mỗi quốc gia.
Ảnh hưởng đối với doanh thu và hoạt động kinh doanh
Sự gia tăng các cuộc tấn công khai thác AI không chỉ đe dọa an toàn thông tin mà còn có thể làm tổn hại nghiêm trọng đến doanh thu của doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành tài chính. Các chiêu thức gian lận bằng AI tinh vi giúp tội phạm phân tích hành vi nạn nhân để tạo ra các “mồi nhử” cực kỳ thuyết phục, đồng thời dò quét hạ tầng công nghệ với tốc độ và quy mô vượt xa năng lực thủ công, khiến việc phòng thủ trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Báo cáo xu hướng các mối đe dọa tài chính năm 2025 của Kaspersky cũng cho thấy AI ngày càng thúc đẩy sự tinh vi và chủ đích trong các hình thức gian lận, thao túng thị trường, từ đó tác động tiêu cực trực tiếp lên lợi ích kinh tế của doanh nghiệp.
Những thách thức trong việc áp dụng AI để bảo vệ doanh nghiệp
Mặc dù AI được xem là chìa khóa hỗ trợ doanh nghiệp phát hiện và đối phó mối đe dọa mạng, việc ứng dụng công nghệ này trong hệ thống an ninh mạng vẫn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng cùng giải pháp đồng bộ. Khảo sát toàn cầu năm 2026 của Kaspersky cho thấy hầu hết doanh nghiệp ở Đông Nam Á dự kiến xây dựng trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC) tích hợp AI trong vòng hai năm tới. Tuy nhiên, việc triển khai AI không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn cần giải pháp tổ chức và quản trị hiệu quả để tránh làm tăng phức tạp hoặc phát sinh rủi ro mới.
Các chuyên gia đề xuất bước đầu tiên là tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn như thiết bị đầu cuối, quản lý danh tính, môi trường đám mây và mạng lưới vào một nền tảng duy nhất. Điều này sẽ giúp AI phân tích các bất thường chính xác và nhanh chóng phát hiện tấn công.
Thứ hai, doanh nghiệp nên cân nhắc chọn những nền tảng bảo mật có khả năng tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn, giảm thiểu thao tác thủ công và giảm áp lực vận hành cho nhân sự. Việc chỉ dựa vào tính năng nhiều không đảm bảo hiệu quả thực sự nếu thiếu sự tích hợp chặt chẽ trong quy trình vận hành.
Cuối cùng, xây dựng khung quản trị an ninh mạng phù hợp để đảm bảo AI vận hành minh bạch, an toàn và có trách nhiệm là thiết yếu nhằm phòng tránh các rủi ro tiềm ẩn khi công nghệ này ngày càng phổ biến.
Tầm quan trọng của triển khai AI có chiến lược
Câu hỏi với nhà quản lý an ninh mạng hiện nay không phải là có áp dụng AI hay không, mà là cách triển khai thế nào để mang lại hiệu quả thực sự và không làm gia tăng sự phức tạp khi vận hành. Các công cụ AI đơn lẻ hoặc yêu cầu cấu hình thủ công nhiều có thể gây tăng gánh nặng thay vì giảm thiểu rủi ro.
Chỉ khi AI được tích hợp trực tiếp vào quy trình phát hiện, điều tra và ứng phó trên một nền tảng thống nhất, doanh nghiệp mới có thể phát huy sức mạnh phòng thủ, bảo vệ tài sản thông tin và doanh thu một cách bền vững trong môi trường xám mờ của tội phạm mạng hiện nay.
Tóm lại, AI mang đến cả cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp. Việc lựa chọn, triển khai giải pháp AI bảo mật đồng bộ và xây dựng khung quản trị minh bạch sẽ là yếu tố then chốt để bảo vệ doanh thu và uy tín doanh nghiệp trong kỷ nguyên số.
Câu hỏi thường gặp
Tội phạm mạng sử dụng AI ra sao để thực hiện tấn công?
Họ tích hợp AI tạo sinh vào toàn bộ chuỗi tấn công, từ tạo nội dung lừa đảo, phát tán mã độc đến các chiêu thức giả mạo kỹ nghệ xã hội quy mô lớn.
Những quốc gia nào ở Đông Nam Á chịu ảnh hưởng nặng nhất từ tấn công AI?
Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Việt Nam là các quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất với hàng chục nghìn vụ tấn công tài chính trong năm 2025.
Làm thế nào doanh nghiệp nên triển khai AI trong an ninh mạng?
Doanh nghiệp cần tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn vào nền tảng thống nhất, chọn giải pháp tích hợp quy trình phát hiện và ứng phó tự động, đồng thời xây dựng khung quản trị minh bạch.
Tại sao các công cụ AI hoạt động riêng biệt có thể không hiệu quả?
Chúng thường đòi hỏi nhiều thao tác cấu hình thủ công và có thể làm tăng khối lượng vận hành cũng như phức tạp cho hệ thống mà không giảm thiểu rủi ro.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.
