Trump công bố loạt thuế quan mới lên hàng nhập khẩu từ 60 quốc gia, bao gồm EU

Trump áp thuế mới trên nền tảng pháp lý khác nhằm thay thế thuế cũ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố đánh thuế nhập khẩu mới với mức từ 10 đến 12,5% lên hàng hóa nhập khẩu từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có cả Liên minh châu Âu. Thông tin này được công bố bởi Nhà Trắng vào ngày thứ Năm và cho biết các thuế quan mới sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 0 giờ ngày thứ Sáu theo giờ Mỹ, tương ứng với 6 giờ sáng giờ Đức.

Mức thuế mới sẽ thay thế các mức thuế 10% đã được áp dụng từ tháng Hai năm nay, nhưng chỉ có thời hạn 150 ngày theo Điều 122 Luật Thương mại Mỹ năm 1974. Những thuế cũ này được áp dụng như tạm thời sau khi các thuế trước đó—dựa trên Luật Quyền Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977—bị Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tuyên bố là không hợp pháp và phải hủy bỏ. Việc áp thuế mới sẽ dựa trên Điều 301 trong luật năm 1974, vốn cho phép áp dụng các hình thức trừng phạt thương mại đối với các hành vi được xem là "không công bằng, không hợp lý hoặc phân biệt đối xử" trong thương mại quốc tế.

Lý do áp thuế: Chống lao động cưỡng bức và thực thi chính sách thương mại bảo vệ người lao động Mỹ

Chính quyền Mỹ cho biết các quốc gia chịu thuế mới đã không thực thi nghiêm túc các lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Do đó, hàng hóa nhập khẩu từ các nước này sẽ bị đánh thuế theo hai mức khác nhau: 10% dành cho các quốc gia đã cam kết thực thi nghiêm lệnh cấm lao động cưỡng bức, và 12,5% dành cho những quốc gia không có cam kết hoặc thực thi yếu kém.

Người đứng đầu Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, Jamieson Greer, từng nhấn mạnh rằng chính phủ sẽ không chấp nhận tình trạng người lao động Mỹ phải cạnh tranh không công bằng trên thị trường toàn cầu do các sản phẩm có nguồn gốc lao động cưỡng bức tràn vào. Điều này càng khẳng định vai trò thuế quan như công cụ để bảo vệ ngành công nghiệp nội địa, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động Mỹ và giảm thâm hụt thương mại.

Tác động và ngoại lệ trong danh sách áp thuế

Thuế mới áp dụng cho hơn 99% tổng hàng nhập khẩu vào Hoa Kỳ từ các đối tác thương mại được đánh giá. Tuy nhiên, một số ngoại lệ được đưa ra, bao gồm các mặt hàng đã có mức thuế riêng như ô tô, thép, nhôm, cũng như những nguyên liệu thô hiếm và các sản phẩm không thể sản xuất tại Mỹ. Ngoài ra, các mặt hàng đã được vận chuyển và chuẩn bị giao đến Mỹ trước thời điểm 28 tháng 7 sẽ không bị áp thuế mới.

Liên minh châu Âu, cùng các đối tác quan trọng như Đài Loan, Nhật Bản và Thụy Sĩ, cũng bị áp mức thuế theo hai mức nói trên, tùy thuộc loại sản phẩm. Đối với EU, trước đó đã từng có thỏa thuận thương mại song phương mang tên "Turnberry-Deal" ký kết năm 2025 nhằm giảm thiểu chiến tranh thương mại và giảm bớt thuế quan giữa hai bên. Hiện tại, EU vẫn duy trì các biện pháp bảo vệ phòng trường hợp Mỹ không tuân thủ các thoả thuận đã ký kết.

Phía Mỹ sẽ tiếp tục duy trì chính sách thuế quan trong chiến lược thương mại

Mặc dù đã chịu những thất bại pháp lý trước Tòa án Tối cao Hoa Kỳ liên quan tới các mức thuế áp dụng trước đây dựa trên Luật Quyền Khẩn cấp Quốc tế, Tổng thống Trump vẫn thể hiện rõ sự quyết tâm dùng công cụ thuế quan như một phần trọng yếu trong chiến lược kinh tế của mình. Các phát biểu từ Đại diện Thương mại Jamieson Greer khẳng định chính sách này sẽ tiếp tục được duy trì nhằm thúc đẩy tái công nghiệp hóa, bảo vệ việc làm và tăng thu nhập cho người lao động Mỹ cũng như giảm thiểu thâm hụt thương mại đất nước.

Việc áp đặt bổ sung các mức thuế quan mới trên quy mô rộng lớn được nhận định có thể tác động mạnh mẽ đến quan hệ thương mại song phương cũng như kinh tế toàn cầu do liên quan đến hàng chục quốc gia, tạo ra nhiều thách thức mới trong thương mại quốc tế và đàm phán thương mại trong thời gian tới.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 3/6 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• FAZ
• FAZ Wirtschaft
• Der Spiegel
• ZEIT Politik

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.