87 đường bay ngắn chưa khai thác: ATR 72-600 nhắm vào Việt Nam

Nhà sản xuất máy bay ATR vừa công bố kết quả nghiên cứu cho thấy thị trường hàng không chặng ngắn tại Việt Nam đang bị bỏ ngỏ ở quy mô đáng kể. Trong bối cảnh mạng lưới sân bay ngày càng mở rộng, đây được xem là thời điểm thích hợp để phát triển phân khúc này.

87 đường bay chưa có ai khai thác

Theo nghiên cứu phối hợp giữa ATR và Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải (TEDI), Việt Nam hiện có tới 149 đường bay nội địa tiềm năng với cự ly dưới 555km. Tuy nhiên, 87 trong số đó vẫn chưa có hãng nào khai thác.

Phần lớn các đường bay bỏ ngỏ này kết nối các tỉnh thành với nhau theo dạng địa phương - địa phương, hoặc nối tới các đô thị ven biển, vùng cao nguyên, điểm đến hải đảo và những sân bay nằm ngoài các trục hàng không chính. Để phủ kín nhóm đường bay này, ATR ước tính Việt Nam cần bổ sung khoảng 25 tàu bay chặng ngắn, điển hình là dòng ATR 72-600.

Thông tin được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang quy hoạch và chuẩn bị đưa vào khai thác hàng loạt cảng hàng không mới như Phan Thiết, Gia Bình, Quảng Trị, Măng Đen và Vân Phong.

Hàng không nội địa đang lệch về các trục lớn

Thực trạng hiện nay là các hãng bay Việt Nam chủ yếu tập trung vào những trục đường cao tải như Hà Nội - TP.HCM, TP.HCM - Đà Nẵng hay Hà Nội - Đà Nẵng. Các đường bay địa phương với lượng khách vừa phải lại khó mang lại lợi nhuận khi khai thác bằng máy bay phản lực thân hẹp vì chi phí vận hành cao, trong khi số ghế cần lấp đầy lại lớn.

Tàu bay chặng ngắn hiện chỉ chiếm khoảng 3% tổng đội bay tại Việt Nam, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân 25% trên toàn cầu. Con số này phản ánh khoảng trống lớn mà thị trường chưa lấp đầy.

Tại Việt Nam, VASCO - công ty con của Vietnam Airlines - là đơn vị duy nhất đang khai thác tàu bay ATR, phục vụ hai chặng TP.HCM - Côn Đảo và TP.HCM - Cà Mau. ATR cho biết đang tiến hành trao đổi với một số hãng hàng không Việt Nam về khả năng mở rộng sử dụng dòng ATR 72-600.

ATR 72-600: Chi phí thấp, phù hợp đường bay mới

Ông Jean-Pierre Clercin, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của ATR, nhận định Việt Nam hội tụ đủ điều kiện để phát triển hàng không chặng ngắn: nhu cầu đi lại tăng cao, mạng lưới sân bay ngày càng dày và nhiều cặp thành phố phù hợp với tàu bay cánh quạt.

So với máy bay phản lực cùng phân khúc, ATR 72-600 có chi phí khai thác và mức tiêu thụ nhiên liệu thấp hơn. Đây là ưu thế quan trọng với các đường bay mới, nơi hãng bay cần cân bằng giữa giá vé cạnh tranh, chi phí vận hành và tỷ lệ lấp đầy ghế trong giai đoạn đầu.

Dòng máy bay này có cấu hình tiêu chuẩn 72 ghế, nhưng thực tế khai thác thường ở mức 68 ghế. Quy mô nhỏ hơn giúp hãng dễ đạt tỷ lệ lấp đầy hơn so với máy bay lớn, nhất là trên các tuyến còn cần thời gian xây dựng thị trường.

Bay 45 phút thay vì đi bộ 4 tiếng

Theo ATR, quyết định mở một đường bay ngắn không đơn thuần dựa vào khoảng cách trên bản đồ mà phải đặt trong bài toán so sánh thời gian thực tế với di chuyển đường bộ. Đại diện hãng phân tích: nếu hành trình đường bộ chỉ khoảng 2 giờ, một đường bay chưa thực sự cần thiết; nhưng khi mất 4 giờ để lái xe, một chuyến bay 45 phút tạo ra lợi thế rõ ràng về thời gian cho hành khách.

Minh chứng thực tế đến từ Air Cambodia, hãng đang khai thác ATR 72-600 trên chặng TP.HCM - Phnom Penh với thời gian bay trên không khoảng 38 phút, tổng hành trình bao gồm cất và hạ cánh khoảng 1 giờ. Bà Trần Thị Lam Phương, Phó giám đốc thương mại Air Cambodia, cho biết đường bay này phục vụ hiệu quả nhóm khách tầm trung muốn tiết kiệm thời gian so với đường bộ, trong đó có cả hành khách từ Campuchia sang TP.HCM khám chữa bệnh và trở về trong ngày.

Theo Tuổi Trẻ