Dự trữ ngoại hối Việt Nam đạt gần 87,6 tỷ USD, NHNN sắp sửa loạt quy định quản lý

Dự trữ ngoại hối hiện ở mức gần 87,6 tỷ USD

Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố, tính đến ngày 18-6-2026, quy mô dự trữ ngoại hối nhà nước đạt gần 87,6 tỷ USD. Đây được xem là nguồn lực then chốt trong điều hành chính sách tiền tệ, góp phần ổn định tỷ giá và bảo đảm khả năng thanh toán quốc tế của nền kinh tế.

Nhìn lại lịch sử, từ năm 2014, NHNN liên tục mua ngoại tệ trong những giai đoạn thị trường thuận lợi để tăng cường dự trữ. Kết quả là quy mô dự trữ tăng mạnh từ 34,3 tỷ USD vào cuối năm 2014, lên mức đỉnh hơn 111,8 tỷ USD vào tháng 1-2022.

Tuy nhiên, kể từ đầu năm 2022, thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế có nhiều biến động phức tạp, tạo sức ép đáng kể lên tỷ giá và thị trường ngoại hối trong nước. NHNN phải sử dụng một phần dự trữ để can thiệp, bình ổn thị trường. Hệ quả là quy mô dự trữ giảm về 86,7 tỷ USD vào cuối năm 2022, trước khi phục hồi nhẹ lên mức gần 87,6 tỷ USD như hiện nay.

NHNN đánh giá dự trữ ngoại hối đã phát huy vai trò tích cực trong việc bảo đảm thanh khoản ngoại tệ, đáp ứng nhu cầu nhập khẩu hàng hóa, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, đồng thời là công cụ phối hợp kiểm soát lạm phát và hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô.

NHNN lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 50/2014 về quản lý dự trữ ngoại hối

Trong bối cảnh đó, NHNN đang tiến hành lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 50/2014/NĐ-CP ngày 20-5-2014 về quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước. Lý do sửa đổi là Nghị định 50 sau hơn 10 năm thực thi đã bộc lộ nhiều vướng mắc, trong khi bối cảnh quản lý dự trữ ngoại hối cũng đã thay đổi đáng kể.

Một trong những thay đổi lớn về bối cảnh là: trước đây, nguồn thu ngoại tệ của ngân sách nhà nước thường lớn hơn nhu cầu chi, nên ngân sách nhiều lần bán ngoại tệ cho NHNN để bổ sung dự trữ. Nhưng trong những năm gần đây, tình trạng ngược lại xảy ra - ngân sách nhà nước thường có nhu cầu mua ngoại tệ để bù đắp thiếu hụt, dẫn đến những vướng mắc trong quan hệ mua bán ngoại tệ giữa hai bên.

Điều chỉnh nguyên tắc sinh lời, loại trừ hoạt động đầu tư vàng

Một đề xuất đáng chú ý trong dự thảo là sửa đổi nguyên tắc sinh lời. Theo quy định hiện hành tại Nghị định 50, khi nắm giữ vàng, NHNN không nhận được lãi định kỳ mà chỉ ghi nhận giá trị thông qua đánh giá lại hoặc bán vàng. NHNN cho rằng áp dụng nguyên tắc sinh lời đối với hoạt động đầu tư vàng là không hợp lý và không khả thi, vì các ngân hàng trung ương nắm giữ vàng chủ yếu nhằm mục tiêu đa dạng hóa danh mục, phòng ngừa rủi ro, đảm bảo thanh khoản và hỗ trợ ổn định kinh tế.

Do đó, dự thảo đề xuất làm rõ: nguyên tắc sinh lời được tính trên chênh lệch dương giữa tổng thu nhập và tổng chi phí đầu tư toàn bộ dự trữ ngoại hối trong năm tài khóa, nhưng không bao gồm thu nhập và chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư vàng.

Bổ sung công cụ quyền chọn trong can thiệp thị trường

Dự thảo cũng bổ sung công cụ quyền chọn vào danh sách các hình thức can thiệp thị trường trong nước. Theo đó, can thiệp thị trường trong nước sẽ bao gồm các hoạt động mua, bán, hoán đổi, quyền chọn ngoại tệ và vàng, hoặc các hình thức can thiệp khác. NHNN cho biết việc bổ sung công cụ này nhằm đa dạng hóa các hình thức can thiệp, qua đó hỗ trợ ổn định thị trường và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tiền tệ.

Ngoài ra, dự thảo đề xuất sửa đổi cơ chế can thiệp theo hướng trao quyền chủ động hơn cho người đứng đầu: bỏ quy định NHNN "xây dựng cơ chế can thiệp thị trường trong nước trong từng thời kỳ", thay vào đó Thống đốc NHNN sẽ "quyết định phương án can thiệp khi cần thiết" dựa trên các yếu tố gồm mục tiêu chính sách tiền tệ quốc gia, tình hình thị trường ngoại tệ, tình hình thị trường vàng trong nước và thanh khoản đồng Việt Nam.

Làm rõ quan hệ giữa ngân sách nhà nước và dự trữ ngoại hối

Về quan hệ giữa Bộ Tài chính và NHNN trong quản lý ngoại tệ, dự thảo quy định Bộ Tài chính có trách nhiệm gửi toàn bộ số ngoại tệ của Kho bạc Nhà nước tại NHNN (trừ những loại chưa được mở tài khoản). Hàng năm, Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt hạn mức ngoại tệ được phép giữ lại để đáp ứng các nhu cầu chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển và trả nợ nước ngoài.

Sau khi trừ đi hạn mức được giữ lại, phần ngoại tệ còn lại phải được bán cho NHNN để bổ sung dự trữ ngoại hối. Trường hợp NHNN từ chối mua, Bộ Tài chính được bán cho các tổ chức tín dụng được phép kinh doanh ngoại hối.

Ở chiều ngược lại, nếu Bộ Tài chính không tự cân đối được ngoại tệ từ các nguồn sẵn có và từ thị trường, NHNN sẽ phối hợp bán ngoại tệ cho ngân sách nhà nước, tránh tình trạng thiếu hụt ngoại tệ cho các khoản chi quan trọng của nhà nước.

Theo Tuổi Trẻ, CafeF