Việt Nam lỡ hẹn Watch List MSCI 2026: Thị trường sẽ rung lắc?

Rạng sáng 24/6 theo giờ Việt Nam, Morgan Stanley Capital International (MSCI) chính thức công bố Báo cáo Rà soát Phân loại Thị trường Thường niên 2026 (Annual Market Classification Review 2026). Trong toàn bộ thông cáo, MSCI không đề cập bất kỳ nội dung nào liên quan đến Việt Nam - đồng nghĩa với việc thị trường chứng khoán nước ta tiếp tục vắng mặt trong danh sách theo dõi nâng hạng (Watch List) từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Việt Nam vẫn còn nhiều nút thắt chưa tháo gỡ

Kết quả này thực ra đã được nhiều chuyên gia dự báo từ trước, nhất là sau khi MSCI công bố Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu 2026 (Global Market Accessibility Review 2026) vào ngày 19/6. Trong báo cáo đó, MSCI ghi nhận Việt Nam đang tích cực thúc đẩy cải cách thị trường vốn - bao gồm triển khai mô hình giao dịch qua nhà môi giới toàn cầu, thành lập công ty đối tác bù trừ trung tâm (CCP), lộ trình công bố thông tin bằng tiếng Anh và các điều chỉnh về room ngoại.

Tuy nhiên, toàn bộ 18 tiêu chí định tính trong khung đánh giá của MSCI được giữ nguyên, với 8 tiêu chí vẫn ở trạng thái "cần cải thiện", gồm: giới hạn sở hữu nước ngoài (room ngoại), quyền bình đẳng giữa nhà đầu tư trong và ngoài nước, thị trường ngoại hối, công bố thông tin, thanh toán - bù trừ, cho vay chứng khoán và bán khống.

Đáng lưu ý, Watch List là bước tiên quyết trước khi MSCI có thể xem xét nâng hạng một thị trường trong các kỳ đánh giá tiếp theo. Việc không được đưa vào danh sách này đồng nghĩa lộ trình nâng hạng của Việt Nam sẽ phải tiếp tục chờ đợi thêm.

Chuyên gia: Tác động không lớn, thị trường sẽ phân hóa tâm lý

Ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc khối phân tích và nghiên cứu Công ty Chứng khoán Agribank, nhận định tác động lên thị trường từ thông tin này sẽ không lớn. Theo ông, kịch bản Việt Nam chưa vào Watch List vốn không phải điều bất ngờ đối với đa số nhà đầu tư, bởi các tiêu chí quan trọng như room ngoại và khả năng tiếp cận ngoại hối vẫn cần thêm thời gian cải thiện.

Ông Phạm Nguyễn Hoàng Huy, chuyên gia phân tích tại Công ty CP Đầu tư FinSuccess, có cùng quan điểm nhưng chỉ ra sự phân hóa tâm lý rõ nét giữa hai nhóm nhà đầu tư. Các tổ chức lớn và dòng tiền chuyên nghiệp đã tiên lượng trước kết quả này, do hiểu rằng hệ thống CCP cần đến năm 2027 mới vận hành hoàn chỉnh - nên kết quả đã được phản ánh vào giá.

Ngược lại, một bộ phận nhà đầu tư cá nhân có thể rơi vào trạng thái thất vọng ngắn hạn, do quá lạc quan sau khi Việt Nam được FTSE Russell chấp thuận nâng hạng, mà chưa nhận ra tiêu chuẩn của MSCI khắt khe hơn nhiều. Sự lệch pha kỳ vọng này có thể tạo ra vài phiên rung lắc trên bảng điện trước khi dòng tiền ổn định trở lại.

Khuyến nghị chiến lược từ các công ty chứng khoán

Chứng khoán Tiên Phong (TPS) đánh giá động lượng tăng ngắn hạn đang có dấu hiệu chững lại sau phiên 23/6, thị trường có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh kỹ thuật trong thời gian tới. Vùng quanh 1.800 điểm được kỳ vọng đóng vai trò hỗ trợ gần và có thể thu hút lực cầu trở lại nếu áp lực bán không gia tăng mạnh. TPS khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỉ trọng cổ phiếu và tiền mặt cân bằng, hạn chế giải ngân mới trong giai đoạn này.

Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) kỳ vọng xu hướng ngắn hạn đang bước vào giai đoạn phục hồi, hướng tới vùng 1.900 điểm. Song SHS cũng lưu ý vốn hóa toàn thị trường hiện khoảng 424 tỉ USD, tương đương 83% GDP 2025, trong đó riêng nhóm Vingroup chiếm khoảng 105 tỉ USD (tương đương 25% vốn hóa toàn thị trường). Với mức định giá hiện tại, SHS cho rằng thị trường không ở vùng hấp dẫn và khuyến nghị chỉ tích lũy khi có điều ch��nh, đồng thời cần chọn lọc dựa trên cơ bản doanh nghiệp khi bước vào giai đoạn cuối quý 2/2026.

Về chiến lược dài hạn, ông Nguyễn Anh Khoa gợi ý nhà đầu tư ưu tiên các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, thanh khoản cao, có khả năng hưởng lợi từ dòng vốn ngoại và định giá hợp lý. Chuyên gia FinSuccess cũng nhấn mạnh nửa cuối năm là thời điểm thích hợp để phân tích các biến số vĩ mô nội địa như tỉ giá, lãi suất điều hành và các chỉ số định giá (P/E, P/B), thay vì chạy theo đám đông.

Bức tranh toàn cầu: Ai được lợi, ai bị cảnh báo?

Trong kỳ rà soát năm nay, MSCI ghi nhận một số thay đổi đáng chú ý tại các thị trường khác. Bulgaria được nâng phân loại từ thị trường độc lập (Standalone Market) lên thị trường cận biên (Frontier Market), nhờ cải thiện rõ rệt về thanh khoản, số lượng cổ phiếu đáp ứng tiêu chuẩn và việc gia nhập khu vực đồng euro. MSCI cũng tái khẳng định kế hoạch xem xét nâng Hy Lạp từ thị trường mới nổi lên thị trường phát triển tại kỳ rà soát tháng 5/2027.

Ở chiều ngược lại, Indonesia đang đối mặt với nguy cơ bị hạ phân loại từ thị trường mới nổi xuống thị trường cận biên. MSCI kéo dài thời gian theo dõi đến tháng 11/2026 và sẽ xem xét hạ phân loại nếu không có tiến triển rõ ràng về minh bạch sở hữu cổ đông và giao dịch phối hợp. Thổ Nhĩ Kỳ cũng trong diện theo dõi về các vấn đề tương tự. Với Hàn Quốc, MSCI nhận định dù đã cải cách nhiều, thanh khoản đồng won ngoài giờ chưa đủ ổn định và cơ chế tài khoản tổng (omnibus account) còn hạn chế.

Thông điệp xuyên suốt của MSCI trong báo cáo năm nay là "investability" - khả năng đầu tư thực chất. Ông Raman Aylur Subramanian, Trưởng bộ phận Phân loại thị trường của MSCI, nhấn mạnh việc phân loại dựa trên trải nghiệm đầu tư thực tế của các tổ chức quốc tế, không chỉ căn cứ vào các tiêu chí cố định trên giấy tờ.

Câu chuyện nâng hạng vẫn là động lực dài hạn

Dù lỡ hẹn trong kỳ này, giới chuyên gia đồng thuận rằng câu chuyện nâng hạng MSCI vẫn là động lực trung và dài hạn quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi yếu tố MSCI không còn t���o bất ngờ, thị trường sẽ sớm quay về vận hành dựa trên các yếu tố nội tại cốt lõi. Nhà đầu tư được khuyến nghị kiên định với kỷ luật cá nhân phù hợp khẩu vị rủi ro, thay vì để cảm xúc chi phối quyết định giao dịch.

Theo Tuổi Trẻ, CafeF, Dân Trí