EVN có lãi trở lại nhưng ngành điện vẫn đối mặt nhiều thách thức lớn

Việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công bố có lãi trở lại được đánh giá là tín hiệu tích cực, song các chuyên gia năng lượng khẳng định đây chưa phải hồi kết của bài toán khó. Phía sau kết quả tài chính cải thiện vẫn là hàng loạt áp lực về đầu tư hạ tầng, cơ chế giá điện và yêu cầu chuyển dịch xanh trong dài hạn.

Chuyên gia: "Vui mừng nhưng chưa thể yên tâm"

Tại hội thảo "Chuyển dịch năng lượng - Động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số" do báo Lao Động phối hợp Bộ Công Thương tổ chức ngày 9-6, TS Nguyễn Quốc Việt - giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội - nhận định rằng việc EVN có lãi là điều đáng mừng, nhưng không thể chủ quan.

"Tất cả chúng ta đều vui mừng khi EVN có lãi trở lại. Tuy nhiên phía sau câu chuyện đó vẫn còn những áp lực rất lớn liên quan đến cân đối tài chính, bảo đảm nguồn cung điện và yêu cầu đầu tư cho hệ thống điện trong tương lai", TS Nguyễn Quốc Việt phát biểu tại hội thảo.

Theo ông Việt, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở kết quả lãi hay lỗ của EVN, mà là cách xây dựng cơ chế thị trường điện hài hòa lợi ích giữa các bên. Các rủi ro từ biến động chính sách, cắt giảm công suất phát điện hay thay đổi cơ chế mua bán điện cần được phân bổ hợp lý giữa tất cả các chủ thể tham gia thị trường. Ông cũng nhấn mạnh giá điện không phải công cụ duy nhất điều chỉnh hành vi thị trường - ngành điện cần một môi trường chính sách ổn định, minh bạch và có thể dự báo được.

Bài toán giá điện: Không chỉ là câu chuyện lạm phát

TS Nguyễn Xuân Quang, thuộc Viện Công nghệ năng lượng (Đại học Bách khoa Hà Nội), chỉ ra rằng giá điện từ lâu bị nhìn nhận chủ yếu qua lăng kính kiềm chế lạm phát và hỗ trợ sản xuất. Cách tiếp cận này dẫn đến hệ quả nghiêm trọng khi EVN từng ghi nhận khoản lỗ lũy kế vào cuối năm 2024, sau thời gian dài giữ giá điện ổn định trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động mạnh.

TS Quang cho rằng cần nhìn nhận lại bài toán giá điện từ góc độ an ninh năng lượng và khả năng tài chính của toàn hệ thống, đặc biệt trong bối cảnh quá trình chuyển dịch năng lượng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn.

Cần bổ sung nguồn điện mới giai đoạn 2027-2030

Ông Trịnh Quốc Vũ - Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương - cho biết giai đoạn 2027 đến 2030, Việt Nam cần đưa thêm nhiều nguồn điện mới vào vận hành, tập trung vào năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời và điện gió tại khu vực miền Bắc.

Tuy nhiên, do bức xạ mặt trời ở miền Bắc thấp hơn so với miền Trung và miền Nam, giá điện mặt trời tại khu vực này sẽ phải ở mức cao hơn - đây là thách thức cần giải quyết về cơ chế giá.

Để gỡ các nút thắt đầu tư, Bộ Công Thương hiện đang được Chính phủ giao nhiệm vụ sửa đổi Luật Điện lực, với kế hoạch trình Quốc hội trong năm nay. Việc hoàn thiện khung pháp lý được kỳ vọng tạo đà thúc đẩy đầu tư nguồn điện và lưới điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Xăng sinh học E10: Bước khởi đầu của chuyển đổi xanh

Trong bức tranh chuyển dịch năng lượng tổng thể, TS Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương - đánh giá việc triển khai xăng sinh học E10 từ ngày 1-6 là bước đi cụ thể và thiết thực.

"E10 không phải là đích đến, mới là bước khởi đầu và chúng ta cần phải nhìn nhận rằng ý nghĩa lớn nhất của E10 không chỉ nằm ở tỉ lệ 10% etanol trong mỗi lít xăng, mà điều quan trọng hơn là E10 đã mở ra cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp sản xuất nhiên liệu mới - chuỗi giá trị nguyên liệu, sản xuất, cung ứng, sử dụng nhiên liệu xanh hơn, sạch hơn, có giá trị gia tăng cao hơn cho nền kinh tế", TS Đào Duy Anh nhấn mạnh.

Theo ông, những ngày đầu triển khai E10 trên cả nước ghi nhận kết quả khả quan: thị trường ổn định, nguồn cung được bảo đảm và người dân có phản ứng tích cực hơn so với dự kiến. Thời gian tới, ngành công thương sẽ tiếp tục phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng, không dừng lại ở việc hoàn thành lộ trình E10.

Theo Tuổi Trẻ