Giải ngân đầu tư công mới đạt 20,5%: 4 điểm nghẽn chính

Tính đến ngày 15/6/2026, tổng vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước được thanh toán qua Kho bạc đạt 188.832,3 tỷ đồng, chỉ tương đương 20,5% trong tổng kế hoạch 923.000 tỷ đồng mà Thủ tướng Chính phủ giao cho cả năm. Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước bà Ngô Thị Nhung đã chỉ thẳng bốn điểm nghẽn khiến tiến độ giải ngân tiếp tục ì ạch trong nửa đầu năm.

Số liệu giải ngân nửa đầu năm 2026

Trong tổng số vốn đã giải ngân, vốn trong nước đạt 186.600,2 tỷ đồng, hoàn thành 20,6% kế hoạch được giao. Riêng vốn ngoài nước được xác nhận thanh toán qua Kho bạc chỉ đạt 2.232,1 tỷ đồng, bằng 12,6% kế hoạch - cho thấy mức hấp thụ vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài còn rất thấp.

Kho bạc Nhà nước lưu ý rằng số liệu trên chưa tính phần vốn đầu tư công được kiểm soát chi qua cơ quan tài chính (vốn cấp bù lãi suất, phí quản lý cho ngân hàng thương mại) và phần vốn do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an kiểm soát theo quy định.

4 nguyên nhân khiến giải ngân chậm

Tại buổi gặp mặt báo chí ngày 19/6, bà Ngô Thị Nhung, Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước (Bộ Tài chính), đã nêu cụ thể bốn nhóm nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

1. Giải phóng mặt bằng vẫn là điểm nghẽn lớn nhất

Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục gây ách tắc khi nhiều dự án gặp khó khăn trong xác định nguồn gốc đất, xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Hệ quả là mặt bằng không được bàn giao đúng hạn, thi công không thể triển khai theo kế hoạch ban đầu.

2. Thiếu vật liệu xây dựng, giá đầu vào leo thang

Tình trạng thiếu hụt vật liệu san lấp như đất, cát, đá đắp vẫn kéo dài. Giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được phê duyệt - một phần do chi phí xăng dầu tăng - khiến tổng mức đầu tư nhiều dự án phát sinh, buộc chủ đầu tư và nhà thầu phải thực hiện các thủ tục điều chỉnh dự toán, điều chỉnh hợp đồng. Với các dự án lớn, dự án trọng điểm, tình trạng nhập khẩu máy móc, thiết bị từ nước ngoài bị chậm trễ cũng kéo lùi tiến độ thi công chung.

3. Thủ tục chuẩn bị đầu tư chưa hoàn tất

Trong những tháng đầu năm, nhiều chủ đầu tư vẫn còn bận hoàn thiện các thủ tục như thiết kế kỹ thuật, thẩm định, phê duyệt dự án và lựa chọn nhà thầu. Do chưa hoàn thành khâu chuẩn bị, khối lượng công việc đủ điều kiện nghiệm thu và thanh toán tất nhiên chưa thể lớn.

4. Thiếu cán bộ chuyên trách ở cấp cơ sở

Ở cấp xã, phường, tình trạng thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công hoặc phải kiêm nhiệm nhiều đầu việc cùng lúc cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ giải ngân tại nhiều địa phương.

Kỳ vọng bứt tốc trong 6 tháng cuối năm

Bà Nhung cho biết xu hướng giải ngân thấp trong nửa đầu năm không phải điều mới, khi những năm gần đây tiến độ 6 tháng đầu thường không đạt kế hoạch. Nguyên nhân cơ bản là các bên phải tập trung xử lý thủ tục dự án trước, khi thủ tục hoàn tất mới có thể đẩy mạnh giải ngân trong những tháng còn lại. Các bộ, ngành và địa phương được kỳ vọng sẽ tăng tốc mạnh trong 6 tháng cuối năm để hoàn thành kế hoạch năm.

Thu ngân sách và phát hành trái phiếu Chính phủ

Về thu ngân sách, đến hết ngày 15/6, lũy kế thu ngân sách Nhà nước đạt hơn 1,425 triệu tỷ đồng, bằng 56,36% dự toán năm. Trong đó, thu nội địa (không kể dầu thô) đạt hơn 1,23 triệu tỷ đồng (55,98% dự toán); thu từ dầu thô đạt 27.496 tỷ đồng (63,95% dự toán); thu cân đối từ xuất nhập khẩu sau hoàn thuế VAT đạt 165.714 tỷ đồng (59,61% dự toán).

Về phát hành trái phiếu Chính phủ, Kho bạc Nhà nước được giao nhiệm vụ phát hành 500.000 tỷ đồng trong năm 2026. Tính đến hết ngày 15/6, đã tổ chức 11 phiên đấu thầu trong quý II, phát hành được 88.400 tỷ đồng (58,9% kế hoạch quý II điều chỉnh là 150.000 tỷ đồng). Lũy kế từ đầu năm, tổng lượng trái phiếu phát hành đạt 168.501 tỷ đồng, hoàn thành 33,7% kế hoạch năm, với kỳ hạn bình quân 9,38 năm và lãi suất bình quân 4,09%/năm - tăng 0,83 điểm phần trăm so với năm 2025.

Theo Tuổi Trẻ, Dân Trí, VietnamNet