Lãi suất liên ngân hàng vọt lên 11%, NHNN tung 2 kênh bơm tiền

Lãi suất liên ngân hàng tăng vọt, hệ thống căng thanh khoản

Phiên giao dịch ngày 1/6, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND tăng mạnh ở hầu hết các kỳ hạn ngắn. Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (VIRA), mức tăng dao động từ 0,1 đến 4 điểm phần trăm so với phiên cuối tuần trước.

Đáng chú ý nhất là lãi suất qua đêm (ON) leo lên 11%/năm, tức tăng thêm 4 điểm phần trăm chỉ trong một phiên. Các kỳ hạn còn lại cũng neo ở mức cao: 1 tuần đạt 7,4%/năm, 2 tuần là 7,5%/năm và 1 tháng lên tới 7,75%/năm.

Nguyên nhân căn bản, theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình (ABS), là thanh khoản hệ thống ngân hàng vẫn đang ở trạng thái căng thẳng. Tăng trưởng tín dụng có dấu hiệu tăng tốc, kéo theo nhu cầu vốn tăng mạnh. Trong khi đó, dù Thông tư 08 đã được sửa đổi để hỗ trợ nhóm ngân hàng quốc doanh, áp lực vốn tại khối ngân hàng thương mại vẫn còn lớn.

NHNN kích hoạt song song hai kênh bơm tiền

Kênh thị trường mở (OMO)

Ngay trong phiên 2/6, Ngân hàng Nhà nước chào thầu tổng cộng 46.000 tỷ đồng qua kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá, gồm 20.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 12.000 tỷ đồng kỳ hạn 35 ngày và 14.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày, với lãi suất đồng loạt ở mức 4,5%/năm. Kết quả, hơn 35.000 tỷ đồng trúng thầu.

Sau khi trừ lượng giấy tờ có giá đáo hạn 21.383 tỷ đồng, NHNN bơm ròng khoảng 13.619 tỷ đồng ra thị trường trong phiên 1/6. Khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố nâng lên mức 345.931 tỷ đồng. Trước đó, NHNN cũng đã có tuần bơm ròng mạnh nhất trong vòng một tháng với 30.733 tỷ đồng qua nghiệp vụ thị trường mở.

Kênh hoán đổi ngoại tệ USD/VND

Song song với OMO, ngày 1/6, NHNN thông báo triển khai nghiệp vụ hoán đổi USD/VND kỳ hạn 14 ngày với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Theo đó, NHNN mua USD giao ngay ở mức 23.932 VND/USD và bán lại USD kỳ hạn ở mức 23.944 VND/USD. Ngày giá trị là T+1, tức 2/6.

Quy mô giao dịch tối đa lên tới 1 tỷ USD, tương đương khoảng 23.932 tỷ đồng được bơm ra tại ngày thanh toán nếu toàn bộ hạn mức được sử dụng. Sau 14 ngày, các tổ chức tín dụng hoàn trả khoảng 23.944 tỷ đồng để mua lại số USD đã bán.

Chi phí vốn VND qua kênh hoán đổi này ở mức ngầm định khoảng 5%/năm - cao hơn lãi suất OMO nhưng rẻ hơn đáng kể so với lãi suất liên ngân hàng cùng kỳ hạn đang ở mức 11%/năm. Đây là công cụ được NHNN sử dụng đều đặn từ đầu năm mỗi khi lãi suất có dấu hiệu tăng nóng.

Về bản chất, lượng VND bơm ra qua kênh hoán đổi chỉ mang tính tạm thời và sẽ được thu hồi khi hợp đồng đáo hạn sau 14 ngày.

Lãi suất huy động dân cư: Tăng rồi hạ nhiệt

Trên thị trường dân cư, lãi suất huy động có diễn biến khác. Sau giai đoạn tăng mạnh trong quý 1, mặt bằng lãi suất tiết kiệm đã bắt đầu hạ nhiệt khi NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát chi phí vốn. Đến cuối tháng 4, lãi suất cao nhất cho kỳ hạn dưới 12 tháng đạt 8,7%/năm.

Ở kỳ hạn 12 tháng, Vikki Bank và Nam A Bank dẫn đầu với mức 8,8%/năm. Bình quân toàn hệ thống cho kỳ hạn này đạt 8,31%/năm. Riêng nhóm ngân hàng lớn (Tier 1) ghi nhận mức 8,16%/năm (giảm 25 điểm cơ bản), trong khi nhóm nhỏ hơn (Tier 2) ở mức 8,45%/năm (giảm 29 điểm cơ bản) so với thời điểm trước chỉ đạo của NHNN, theo số liệu từ Chứng khoán MB (MBS).

Tác động đến thị trường chứng khoán

Ông Nguyễn Thế Minh cho rằng lãi suất liên ngân hàng tăng cao khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại dòng tiền vào chứng khoán khó cải thiện mạnh trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra yếu tố chu kỳ: theo thống kê nhiều năm, tháng 6 và đặc biệt tháng 7 thường là giai đoạn thanh khoản thấp nhất trong năm, và tâm lý "Sell in May and go away" đang cộng hưởng làm cho xu hướng này rõ nét hơn.

Về triển vọng, ông Minh nhận định đợt tăng lãi suất liên ngân hàng lần này chủ yếu mang tính thời điểm. Thanh khoản hệ thống được kỳ vọng sẽ cải thiện rõ hơn sau tháng 6, khi tiến độ giải ngân đầu tư công tăng tốc, bổ sung lượng tiền lưu thông trong nền kinh tế. Ngoài ra, áp lực lạm phát toàn cầu và việc Fed chưa thể sớm hạ lãi suất cũng là yếu tố làm chậm quá trình thu hút vốn quốc tế.

Cải cách thị trường vốn: UBCKNN đẩy mạnh thu hút nhà đầu tư ngoại

Trong bối cảnh thanh khoản ngân hàng căng thẳng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vẫn đẩy mạnh các cải cách thu hút dòng vốn dài hạn. Chiều 2/6 tại Singapore, UBCKNN tổ chức tọa đàm "Các chính sách phát triển thị trường vốn của Việt Nam" với sự tham gia của cộng đồng nhà đầu tư quốc tế.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết tính đến giữa tháng 5/2026, vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam đạt khoảng 410 tỷ USD; giá trị giao dịch bình quân trên HoSE đạt khoảng 1,2 tỷ USD/phiên. Nhiều cải cách đã được triển khai, nổi bật là cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước khi đặt lệnh đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài và hệ thống công nghệ thông tin mới đưa vào vận hành từ tháng 5/2025.

Phó Chủ tịch UBCKNN Bùi Hoàng Hải cho biết trong ngắn hạn, cơ quan này tập trung đưa cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào vận hành trong quý 1/2027, đồng thời triển khai tài khoản giao dịch tổng (OTA) và đề xuất sửa đổi Luật Chứng khoán để cải thiện môi trường đầu tư, bao gồm các vấn đề về giới hạn sở hữu nước ngoài và tăng cường minh bạch thị trường.

Theo CafeF, Tuổi Trẻ