Mỹ áp thuế 25% lên nhiều mặt hàng Brazil từ 22/7 do cáo buộc cạnh tranh không lành mạnh

Mỹ áp thuế 25% lên hàng nhập khẩu Brazil do hành vi thương mại không công bằng

Ngày 22/7, Mỹ chính thức bắt đầu áp dụng mức thuế 25% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Brazil, sau khi kết thúc cuộc điều tra kéo dài một năm liên quan đến các hành vi thương mại không công bằng được cho là do phía Brazil thực hiện. Việc áp thuế mới dựa trên quyết định của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cùng căn cứ theo Mục 301 của Luật Thương mại 1974 nhằm bảo vệ lợi ích của công nhân, nhà sản xuất và các nhà xuất khẩu Mỹ trên thị trường toàn cầu.

Một quan chức chính phủ Mỹ cho biết, các mặt hàng như cà phê, thịt bò, nước cam ép, linh kiện máy bay cùng một số sản phẩm năng lượng sẽ được miễn thuế nhằm tránh ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng và những mặt hàng không sản xuất tại Mỹ. Tuy nhiên, một số sản phẩm ethanol từ Brazil vẫn nằm trong diện áp thuế mới.

Nguyên nhân và cáo buộc của Mỹ về các hành vi của Brazil

Mỹ cáo buộc Brazil có nhiều hành vi thương mại gây ảnh hưởng không công bằng đến các doanh nghiệp Mỹ, gồm việc ưu tiên sử dụng hệ thống thanh toán điện tử nội địa Pix, vốn dành phần lớn thị trường cho nhà cung cấp trong nước, làm giảm khả năng cạnh tranh của các dịch vụ thanh toán Mỹ như của X, Meta và Google. Ngoài ra, Mỹ cũng chỉ ra các chính sách thuế quan ưu đãi dành cho hàng nhập khẩu từ Mexico và Ấn Độ, cùng với những bất cập trong việc thực thi luật chống tham nhũng và quyền sở hữu trí tuệ tại Brazil.

Trong báo cáo điều tra hồi tháng 6, Mỹ còn đề cập đến các lệnh yêu cầu các công ty công nghệ Mỹ gỡ bỏ nội dung chính trị và tạm ngừng một số tài khoản mạng xã hội có liên quan đến công dân Mỹ tại Brazil, xem đây là hành động vi phạm nguyên tắc thương mại công bằng.

Phản ứng từ chính phủ Brazil

Chính phủ Brazil bác bỏ mọi cáo buộc và khẳng định không thực hiện các hành vi thương mại không công bằng, đồng thời lên án việc Mỹ đơn phương áp thuế là không có căn cứ hợp pháp. Văn phòng Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva cam kết sẽ có các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ quyết định của Mỹ và tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu qua các đối tác thương mại khác. Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), Brazil nhấn mạnh họ sẽ kiên quyết theo đuổi giải pháp tại Tổ chức Thương mại Thế giới nếu cần.

Tổng thống Lula tố cáo những động cơ chính trị phía sau việc áp thuế, đặc biệt đưa ra liên hệ với cuộc bầu cử tổng thống Brazil vào tháng 10. Ông chỉ trích các chính sách kinh tế của phía Mỹ cũng như cho rằng đối thủ chính trị Flávio Bolsonaro, con trai cựu tổng thống Jair Bolsonaro, đã hợp tác với chính quyền Mỹ để thúc đẩy các biện pháp thuế này nhằm ảnh hưởng đến cuộc đua chính trị trong nước.

Tuyến đường đàm phán và tác động đến quan hệ hai nước

Mặc dù đã diễn ra nhiều vòng đàm phán cấp cao giữa đại diện thương mại hai nước trong suốt một năm qua, các bất đồng chưa được hóa giải. Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục mở cửa đàm phán nếu Brazil sẵn sàng có những thay đổi cần thiết. Trong khi đó, chính phủ Brazil cũng tuyên bố không đồng ý với các điều khoản được xem là không thể chấp nhận về mặt pháp lý và chính trị, đặc biệt là không thay đổi hệ thống Pix – yếu tố trọng tâm trong cuộc tranh cãi ở lĩnh vực công nghệ tài chính.

Động thái này còn làm tăng nhiệt tranh cãi trước thềm bầu cử tại Brazil. Bên cạnh đó, Mỹ cũng đang xem xét một cuộc điều tra tiếp theo về việc sử dụng lao động cưỡng bức tại Brazil, có thể dẫn đến mức thuế bổ sung 12,5% cho hàng hóa Brazil.

Lịch sử và bối cảnh áp thuế giữa Mỹ và Brazil

Các con số thương mại cho thấy Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Brazil, thương mại hai chiều có giá trị hàng chục tỷ đô la mỗi năm, với thặng dư thương mại nghiêng về phía Mỹ trong nhiều năm qua.

Tuy nhiên, những biện pháp áp thuế mới này được xem là sẽ làm gia tăng căng thẳng kinh tế và chính trị giữa hai quốc gia lớn ở bán cầu Tây, đồng thời ảnh hưởng không nhỏ đến các doanh nghiệp và người tiêu dùng ở cả hai bên.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 2/4 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Straits Times World
• CNBC
• CNBC World
• The Guardian

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.