Mỹ tái áp đặt phong tỏa cảng Iran và đe dọa tấn công mục tiêu năng lượng tại eo biển Hormuz

Mỹ tái phong tỏa các cảng Iran và đe dọa tấn công mục tiêu năng lượng

Ngày 14/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tái áp đặt phong tỏa hải quân nhằm vào tất cả các cảng và vùng biển ven bờ của Iran, sau khi phong tỏa từng được dỡ bỏ hồi tháng 6 vừa qua. Lệnh phong tỏa có hiệu lực từ 20h00 giờ GMT (4h sáng ngày 15/7 giờ Singapore), đồng thời Mỹ cảnh báo sẽ mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy điện và cầu cống tại Iran nếu Tehran không quay lại bàn đàm phán. Trump nhấn mạnh với Fox News rằng các mục tiêu năng lượng sẽ bị tấn công cuối cùng, song nếu Iran không chịu đàm phán thì các cuộc không kích sẽ được tiếp tục.

Cùng ngày, quân đội Mỹ cũng tiến hành các đợt tấn công nhằm tiếp tục làm suy yếu khả năng của Iran trong việc tấn công tàu thương mại đang lưu thông qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu khí toàn cầu, góp phần quan trọng ổn định nguồn cung năng lượng quốc tế.

Phản ứng và diễn biến tình hình từ Iran

Phía Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công drone và tên lửa vào nhiều căn cứ của Mỹ ở Jordan, Bahrain cùng các quốc gia vùng Vịnh khác. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã đánh trúng các kho vũ khí và cơ sở lưu trữ tại Bahrain và Kuwait, đồng thời sử dụng tên lửa đạn đạo vào căn cứ quân sự Mỹ tại Azraq, Jordan. Các vụ không kích và phòng thủ diễn ra kịch liệt khiến nhiều khu vực ven eo biển bị thiệt hại.

Iran cũng gián tiếp xác nhận đã tái đóng cửa eo biển Hormuz mặc dù trước đó từng đạt thỏa thuận tạm ngừng xung đột vào tháng 6. Ngoại trưởng Iran cảnh báo Mỹ rằng các biện pháp phong tỏa quân sự và kinh tế chỉ khiến Iran thêm cứng rắn và không chịu nhượng bộ trong đàm phán.

Tác động và triển vọng xung đột

Xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng chủ yếu tại Iran và Lebanon kể từ khi bắt đầu vào tháng 2/2026, lan rộng sang các quốc gia vùng Vịnh, gây gián đoạn nghiêm trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu khí quốc tế. Giá dầu Brent trong vòng một tuần tăng 15%, đạt mức 85 USD/thùng, mức cao nhất từ giữa tháng 6, khiến người tiêu dùng và các nền kinh tế phụ thuộc năng lượng trên thế giới chịu thêm áp lực.

Quân đội Mỹ hiện duy trì hơn 20 chiến hạm và hàng trăm máy bay quân sự tại khu vực, tạo thành lực lượng áp đảo với mục tiêu kiểm soát tuyến vận chuyển quan trọng này. Trong khi đó, chính sách thu phí 20% cho hoạt động vận tải qua eo biển từng được Trump đề xuất đã bị hủy bỏ sau khi nhận nhiều chỉ trích từ các tổ chức quốc tế, đồng thời ông chuyển hướng thúc đẩy các thỏa thuận đầu tư với các quốc gia vùng Vịnh.

Theo các chuyên gia, khả năng lệnh phong tỏa và các đòn tấn công không ngừng sẽ khiến mối quan hệ Mỹ - Iran ngày càng căng thẳng, làm tăng nguy cơ xung đột khu vực lan rộng, đồng thời đe dọa tới an ninh và ổn định năng lượng toàn cầu.

Diễn biến tiếp theo và ảnh hưởng khu vực

Các đòn tấn công nhằm vào tàu thương mại, căn cứ quân sự tại Bahrain, Jordan, UAE và Iran vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. UAE đã xác nhận một thủy thủ Ấn Độ thiệt mạng và tám người khác bị thương khi hai tàu chở dầu của nước này bị trúng tên lửa hành trình Iran tại eo biển Hormuz. Jordan cũng báo cáo bắn hạ được bốn tên lửa đạn đạo trong khi thủ đô Bahrain liên tiếp nghe thấy tiếng nổ do bị pháo kích.

Mỹ khẳng định sẽ không để Iran có được vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran liên tục phủ nhận điều này và kêu gọi chấm dứt các biện pháp trừng phạt cũng như công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Xung đột đang tạo áp lực lên các nước trong khu vực, đồng thời khiến nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế lo ngại về ảnh hưởng an ninh và kinh tế.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập.

• Straits Times World
• Korea Times
• Sydney Morning Herald
• The Age

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.