Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với tàu Iran tại eo biển Hormuz

Mỹ tái khẳng định phong tỏa các tàu Iran qua eo biển Hormuz

Ngày 14/7/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nước này sẽ tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với tàu thuyền Iran đi qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận tải dầu khí chiến lược quan trọng của thế giới. Trước đó, Mỹ từng áp dụng biện pháp phong tỏa này từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay nhưng đã tạm dừng theo thỏa thuận tạm thời với Iran.

Trong thông báo, Trump nhấn mạnh Mỹ sẽ trở thành “người bảo vệ” eo biển Hormuz và sẽ bắt các tàu thương mại phải trả phí bảo đảm an toàn 20% giá trị hàng hóa trên tàu khi đi qua vùng biển này. Đề xuất này đánh dấu sự đảo ngược quan điểm lâu nay của Mỹ về việc không áp thuế vận chuyển qua eo biển quốc tế. Khoản phí này có thể lên tới khoảng 30 triệu USD với mỗi siêu tàu dầu.

Chi tiết và phạm vi phong tỏa

Theo Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên quân (JMIC) do Hải quân Mỹ điều hành, lệnh phong tỏa sẽ bắt đầu có hiệu lực từ 20 giờ GMT ngày 14/7 và áp dụng với tất cả các tàu ra vào cảng Iran, bao gồm các cảng dầu và khu vực ven biển. Các tàu bị nghi ngờ vi phạm sẽ bị chặn lại, chuyển hướng hoặc bắt giữ đồng thời có thể bị dùng lực lượng cưỡng chế nếu không tuân thủ.

Tuy nhiên, các tàu trung lập vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz tới những điểm đến không phải Iran vẫn được phép lưu thông bình thường. Mỹ cũng đã triển khai khoảng 19 tàu chiến, gồm hai tàu sân bay và hơn 10 tàu khu trục, ở vùng biển Ả Rập phía bắc, nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển trong khu vực.

Phản ứng và tác động quốc tế

Hành động của Mỹ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Iran, khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho rằng chính Iran mới là “người bảo vệ vĩnh viễn” eo biển Hormuz và gọi đề xuất thu phí của Mỹ là quá mức. Ông cũng tuyên bố Iran sẵn sàng đảm bảo an ninh vùng biển nhưng không chấp nhận bị áp đặt các khoản phí do Mỹ đề xuất.

Trong khi đó, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) tuyên bố không có cơ sở pháp lý để Mỹ hoặc bất kỳ quốc gia nào áp đặt phí bắt buộc đối với việc vận chuyển qua một eo biển quốc tế như Hormuz.

Việc tái áp đặt phong tỏa diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quân sự leo thang tại eo biển Hormuz, gây lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung dầu khí chiếm gần 20% tổng sản lượng thế giới. Mỹ khẳng định lệnh phong tỏa nhằm bảo vệ tàu thương mại trước các cuộc tấn công của Iran, nhưng Tehran bác bỏ cáo buộc này và khẳng định quyền kiểm soát hợp pháp tuyến đường chiến lược.

Ảnh hưởng đến thị trường dầu toàn cầu

Trước thông tin phong tỏa được tái áp đặt, giá dầu thô thế giới đã có đợt tăng mạnh nhất kể từ tháng 4. Giá dầu WTI của Mỹ duy trì gần mức 78 USD một thùng, trong khi dầu Brent trên 83 USD một thùng. Sự gián đoạn tiềm ẩn trong thương mại vận tải dầu qua Eo biển Hormuz được đánh giá là yếu tố chính đẩy giá dầu đi lên, làm gia tăng lo ngại lạm phát và ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu.

Hiện các tàu thương mại được khuyến cáo theo dõi thông báo điều hướng chính thức và liên lạc chặt chẽ với lực lượng hải quân Mỹ khi hoạt động tại vịnh Oman và khu vực eo biển Hormuz.

Tổng hợp từ Bloomberg, The Age, Sydney Morning Herald, The Times of India.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 2 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Bloomberg
• The Age
• Sydney Morning Herald
• The Times of India

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.