Myanmar hồi sinh siêu dự án đập Myitsone 3,6 tỉ USD sau 15 năm

Sau 15 năm bị đình chỉ do làn sóng phản đối mạnh mẽ từ người dân, siêu dự án thủy điện Myitsone tại miền bắc Myanmar chính thức được tuyên bố tái khởi động. Đây là một trong những công trình thủy điện lớn nhất khu vực Đông Nam Á, đồng thời là dự án gắn liền với lợi ích năng lượng của Trung Quốc tại quốc gia láng giềng.

Siêu dự án 15 năm bị "đóng băng" nay được hồi sinh

Ngày 1-7, Chính phủ Myanmar công bố mục tiêu hoàn thành đập thủy điện Myitsone trong khoảng 8 năm tới. Công trình tọa lạc tại hợp lưu hai con sông Mali và Nmai ở bang Kachin, có công suất thiết kế lên tới 6.000 MW - quy mô đủ để xếp vào hàng các đập thủy điện lớn nhất Đông Nam Á.

Thông tin tái khởi động được đưa ra ngay sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing hồi tháng 6. Ông Khet Htein Nan, người đứng đầu chính quyền bang Kachin, đã xác nhận kế hoạch này với các nguồn tin nắm rõ vấn đề.

"Dự án sẽ sớm được khởi động lại. Bản thân Tổng thống cũng đã tuyên bố điều đó," ông Htet Paing Htoo, đại biểu cơ quan lập pháp bang Kachin, cho biết với hãng tin Reuters.

90% điện xuất sang Trung Quốc, chi phí có thể vọt lên 11,5 tỉ USD

Theo thiết kế ban đầu từ năm 2009, 90% sản lượng điện từ đập Myitsone sẽ được xuất khẩu sang Trung Quốc. Dự án có sự tham gia của Tập đoàn Đầu tư điện lực Nhà nước Trung Quốc, được Ngân hàng Phát triển Trung Quốc tài trợ một phần vốn và do doanh nghiệp Trung Quốc thi công.

Nếu được khôi phục hoàn toàn, tổng mức đầu tư có thể tăng vọt lên 11,5 tỉ USD - gấp hơn 3 lần so với mức 3,6 tỉ USD được định giá năm 2009.

Bà Khaing Khaing Soe, người phát ngôn Văn phòng Tổng thống Myanmar, cho rằng dự án có thể bổ sung hơn một nửa trong số 10.000 MW điện mà Myanmar đang thiếu hụt. Bà cũng nhấn mạnh chính phủ đang cân nhắc cẩn thận giữa lợi ích kinh tế và các tác động tiêu cực, bao gồm nguy cơ ngập lụt và việc di dời dân cư.

Những rủi ro khiến dự án bị phản đối suốt nhiều năm

Nguyên nhân cốt lõi khiến đập Myitsone bị đình chỉ từ năm 2011 là hàng loạt lo ngại nghiêm trọng về môi trường và an toàn. Khu vực lòng hồ dự kiến bị nhấn chìm có diện tích tương đương toàn bộ đảo quốc Singapore, kéo theo tình trạng xáo trộn hệ sinh thái quy mô lớn và buộc nhiều cộng đồng dân cư phải di dời.

Bên cạnh đó, trận động đất 7,7 độ Richter xảy ra vào tháng 3-2025 đã làm gia tăng đáng kể mối lo về rủi ro địa chấn tại khu vực đặt công trình. Đây là yếu tố khiến nhiều chuyên gia và tổ chức xã hội tiếp tục phản đối việc tái khởi động.

Nhiều tổ chức xã hội đã ra tuyên bố chung kêu gọi hủy bỏ hoàn toàn dự án, với lý do công trình "không mang lại lợi ích cho người dân, mà chỉ gây thiệt hại nặng nề về tính mạng, nhà cửa và tài sản".

Theo Tuổi Trẻ