Nghị định 200: Thị trường trái phiếu doanh nghiệp "nâng chuẩn" toàn diện

Tại hội nghị "Phát hành chứng khoán - Động lực cho tăng trưởng kinh tế" diễn ra sáng 2-7 ở TP.HCM, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã làm rõ những thay đổi quan trọng mà Nghị định 200/2026/NĐ-CP mang lại cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trong bối cảnh hoạt động huy động vốn qua kênh chứng khoán tiếp tục tăng trưởng mạnh, khung pháp lý mới được kỳ vọng tạo nền tảng phát triển bền vững hơn cho cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư.

Thị trường huy động vốn tăng trưởng tích cực

Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn thiết yếu cho nền kinh tế. Việc phát hành chứng khoán không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp mà còn thúc đẩy quản trị nội bộ, tính công khai và uy tín trên thị trường.

Các con số thống kê phản ánh rõ xu hướng này. Năm 2025, tổng giá trị huy động qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt khoảng 763.500 tỉ đồng. Đến giữa tháng 6-2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114.100 tỉ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước, trong khi phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 148.800 tỉ đồng, tương đương cùng kỳ năm 2025.

Theo bà Phương, những số liệu này cho thấy nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp vẫn ở mức cao, đồng thời phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng thị trường tiếp tục được củng cố. Thị trường chứng khoán cũng đang phát huy tốt hơn vai trò phân bổ nguồn lực, góp phần nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước biến động quốc tế.

Nghị định 200 - Khung pháp lý mới cho trái phiếu doanh nghiệp

Trước bối cảnh đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế, thay thế các quy định hiện hành.

Bà Phương nhấn mạnh: "Việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý không nhằm siết chặt hoạt động huy động vốn mà hướng tới xây dựng một môi trường phát hành minh bạch, chuyên nghiệp, an toàn và bền vững hơn". Nghị định được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn thị trường và tiếp thu ý kiến từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp cùng các thành viên thị trường.

Những điểm mới đáng chú ý

Ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết nghị định được xây dựng theo hướng cân bằng giữa việc tạo điều kiện huy động vốn cho doanh nghiệp và tăng cường kỷ luật thị trường. Một số điểm mới nổi bật bao gồm:

• Doanh nghiệp được mở rộng mục đích phát hành trái phiếu theo quy định của pháp luật về đầu tư, trong đó mục đích phát hành được quy định rõ là để thực hiện các dự án đầu tư theo hình thức quy định tại Luật Đầu tư.
• Doanh nghiệp được phép gửi tiền tại ngân hàng thương mại hoặc mua chứng chỉ tiền gửi đối với phần vốn chưa đến thời điểm giải ngân theo tiến độ, với điều kiện nội dung này phải được công bố rõ trong phương án phát hành.
• Doanh nghiệp phát hành bắt buộc quản lý riêng nguồn vốn huy động theo từng mục đích sử dụng.
• Hồ sơ và phương án phát hành được chuẩn hóa; yêu cầu công bố thông tin được tăng cường; trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ được quy định cụ thể hơn.
• Bổ sung cơ chế xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp nhằm nâng cao tính kỷ luật và hiệu quả giám sát trên thị trường.
• Doanh nghiệp được phép thay đổi điều kiện, điều khoản hoặc mục đích phát hành khi được cấp có thẩm quyền thông qua, có ít nhất 65% tổng số trái phiếu cùng loại đang lưu hành chấp thuận, và đã hoàn thành mua lại trái phiếu trước hạn đối với những người sở hữu không chấp thuận.

Góc nhìn từ doanh nghiệp: Minh bạch hơn, tiếp cận vốn hiệu quả hơn

Từ góc độ doanh nghiệp chứng khoán, bà Trịnh Ngọc Hoa - Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán ASAM - đánh giá Nghị định 200 đã cụ thể hóa nhiều quy định về công bố thông tin, quản lý dòng tiền và hồ sơ phát hành, từ đó góp phần nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành trái phiếu.

Bà Hoa cũng nhận xét rằng quy định mới tăng cường cơ chế bảo vệ nhà đầu tư thông qua việc phân định rõ nhóm nhà đầu tư tham gia thị trường, đồng thời bổ sung các yêu cầu đối với tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Theo bà, việc chuẩn hóa các quy định sẽ củng cố niềm tin của nhà đầu tư và giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn từ thị trường vốn một cách hiệu quả hơn.

Theo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, VnEconomy