Những điểm chính
- NHNN ban hành văn bản 5386/NHNN-TD cho phép loại trừ dư nợ phát sinh mới của 18 dự án do Vingroup, Sun Group và Masterise triển khai khi tính room tín dụng hằng năm.
- Tổng nhu cầu vốn huy động của 18 dự án đạt khoảng 752.138 tỷ đồng, phân bổ trong 3 năm 2026-2028.
- Vingroup đề xuất hai dự án đường sắt tốc độ cao (Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh) với nhu cầu huy động 212.330 tỷ đồng - nhóm lớn nhất trong danh mục.
- Masterise có 8 dự án tại Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tổng nhu cầu huy động 207.782 tỷ đồng; Sun Group có các dự án phục vụ APEC tại Phú Quốc với nhu cầu 169.724 tỷ đồng.
- Ngân hàng thương mại vẫn phải tự thẩm định và chịu trách nhiệm về quyết định cấp tín dụng; nếu vượt giới hạn cho một khách hàng phải trình Thủ tướng theo Quyết định 09/2024/QĐ-TTg.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành văn bản số 5386/NHNN-TD gửi các ngân hàng thương mại, hướng dẫn cơ chế cấp tín dụng đặc thù cho một số dự án hạ tầng trọng điểm do Tập đoàn Vingroup, CTCP Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group) và CTCP Hạ tầng hàng không Masterise (MAI) triển khai. Theo đó, dư nợ cho vay phát sinh mới hằng năm đối với 18 dự án thuộc danh mục sẽ được loại trừ khi tính hạn mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng, với tổng nhu cầu vốn huy động lên tới hơn 752.000 tỷ đồng.
Cơ chế đặc thù: Vay cho dự án lớn không "ăn" vào room tín dụng
NHNN cho biết cơ quan này đã nhận được kiến nghị của cả ba tập đoàn về việc xem xét loại trừ dư nợ cấp tín dụng khi tính tăng trưởng tín dụng hằng năm, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, cũng như giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và nhóm khách hàng liên quan.
Đánh giá các dự án này là công trình quy mô lớn, trọng điểm, có tính lan tỏa và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng theo chỉ đạo của Văn phòng Chính phủ, NHNN đã chấp thuận hướng dẫn theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho cả doanh nghiệp lẫn ngân hàng thương mại trong việc tiếp cận và quyết định cấp vốn.
Cụ thể, khi ngân hàng thương mại cấp tín dụng cho ba doanh nghiệp để triển khai các dự án trong danh mục, phần dư nợ phát sinh mới hằng năm sẽ được loại trừ khỏi công thức tính mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đó. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn phải theo dõi riêng khoản dư nợ này và báo cáo định kỳ về NHNN.
Liên quan đến tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, NHNN cho biết đã có Thông tư số 25/2026/TT-NHNN ngày 22/6/2026 sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN, các ngân hàng thực hiện theo quy định mới này.
Đối với giới hạn cấp tín dụng cho một khách hàng hoặc nhóm khách hàng có liên quan, NHNN khuyến khích các ngân hàng phối hợp cấp tín dụng hợp vốn. Nếu mức cấp tín dụng của từng ngân hàng vượt giới hạn quy định, ngân hàng phải báo cáo NHNN để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo Quyết định 09/2024/QĐ-TTg.
Điều kiện ràng buộc: Ngân hàng vẫn phải tự chịu trách nhiệm
NHNN nhấn mạnh cơ chế loại trừ dư nợ không đồng nghĩa các khoản vay được phê duyệt tự động. Trước khi cấp tín dụng, ngân hàng phải yêu cầu doanh nghiệp cung cấp xác nhận và cam kết về mục đích sử dụng vốn, đồng thời đảm bảo tổng dư nợ tại mỗi dự án không vượt quá tổng nhu cầu vốn đã báo cáo.
Các ngân hàng thương mại phải tự thẩm định tính khả thi, hiệu quả của dự án, phương án kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng; đồng thời cân đối năng lực vốn và yêu cầu an toàn hoạt động trước khi ra quyết định. Lãnh đạo một ngân hàng lớn nhận định với giới truyền thông rằng điều quan trọng là các tổ chức tín dụng có thực sự cân đối được nguồn vốn để cho vay dài hạn vào những dự án như vậy hay không.
18 dự án với hơn 752.000 tỷ đồng nhu cầu vốn
Danh mục kèm theo văn bản gồm 18 dự án và hạng mục, với tổng nhu cầu vốn huy động khoảng 752.138 tỷ đồng. Kế hoạch huy động vốn trải dài trong 3 năm: 210.047 tỷ đồng năm 2026, 244.188 tỷ đồng năm 2027 và 187.018 tỷ đồng năm 2028.
Sun Group: Nhóm dự án phục vụ APEC và hạ tầng Phú Quốc
Các dự án của Sun Group phục vụ Hội nghị APEC có tổng nhu cầu vốn huy động 169.724 tỷ đồng, gồm 5 công trình:
- Trung tâm tổ chức hội nghị APEC: 20.024 tỷ đồng
- Mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc: 50.448 tỷ đồng (tổng mức đầu tư điều chỉnh hơn 59.300 tỷ đồng)
- Khu đô thị hỗn hợp Bãi Đất Đỏ: 81.120 tỷ đồng (tổng mức đầu tư điều chỉnh hơn 101.400 tỷ đồng - dự án lớn nhất nhóm)
- Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái Núi Ông Quán: 15.453 tỷ đồng
- Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1: 2.679 tỷ đồng
Nhóm dự án PPP của Sun Group có tổng nhu cầu huy động 162.302 tỷ đồng, trong đó Khu liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc chiếm 116.503 tỷ đồng. Hai đoạn đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội có nhu cầu lần lượt 24.475 tỷ đồng (qua địa bàn Hà Nội) và 21.324 tỷ đồng (qua địa bàn Bắc Ninh).
Vingroup: Hai tuyến đường sắt tốc độ cao
Danh mục của Vingroup gồm hai dự án đường sắt quy mô lớn, với tổng mức đầu tư dự kiến 249.800 tỷ đồng và nhu cầu vốn huy động 212.330 tỷ đồng - nhóm có quy mô vốn lớn nhất toàn danh mục:
- Đường sắt Bến Thành - Cần Giờ: tổng mức đầu tư 102.430 tỷ đồng, trong đó vốn tự có 15.364 tỷ đồng, vốn huy động 87.066 tỷ đồng
- Đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh: tổng mức đầu tư 147.370 tỷ đồng, trong đó vốn tự có 22.105 tỷ đồng, vốn huy động 125.265 tỷ đồng
Masterise: Tổ hợp Cảng hàng không quốc tế Gia Bình
CTCP Hạ tầng hàng không Masterise đề xuất 8 dự án và hạng mục tại Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, với tổng nhu cầu vốn huy động 207.782 tỷ đồng. Riêng dự án sân bay Gia Bình cần huy động 112.998 tỷ đồng. Các hạng mục còn lại gồm đài kiểm soát không lưu ATC, tuyến đường kết nối sân bay, khu tái định cư, công trình hoàn trả hạ tầng kỹ thuật và ba dự án đối ứng BT.
Tổng quan danh mục 18 dự án
| Nhóm dự án | Chủ đầu tư | Nhu cầu vốn huy động |
|---|---|---|
| Đường sắt tốc độ cao (Bến Thành - Cần Giờ; Hà Nội - Quảng Ninh) | Vingroup | 212.330 tỷ đồng |
| Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và hạng mục liên quan (8 dự án) | Masterise | 207.782 tỷ đồng |
| Dự án phục vụ APEC (Phú Quốc và các khu đô thị) | Sun Group | 169.724 tỷ đồng |
| Dự án PPP (Rạch Chiếc, đường kết nối Gia Bình) | Sun Group | 162.302 tỷ đồng |
| Tổng cộng (18 dự án) | 752.138 tỷ đồng |
Câu hỏi thường gặp
Room tín dụng là gì và tại sao việc loại trừ dư nợ lại quan trọng?
Room tín dụng là hạn mức tăng trưởng tín dụng hằng năm mà NHNN giao cho mỗi ngân hàng. Việc loại trừ dư nợ của các dự án lớn khỏi phép tính này giúp ngân hàng có thể cho vay thêm vào các dự án trọng điểm mà không bị giới hạn bởi room tín dụng thông thường.
Những dự án nào của Vingroup, Sun Group và Masterise được loại trừ khỏi room tín dụng?
Danh mục gồm 18 dự án, trong đó nổi bật là hai tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh (Vingroup); Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và 7 hạng mục liên quan (Masterise); các dự án phục vụ APEC tại Phú Quốc, Khu liên hợp Rạch Chiếc và các đường kết nối sân bay Gia Bình (Sun Group).
Ngân hàng có phải tự thẩm định khi cho vay các dự án này không?
Có. NHNN nhấn mạnh cơ chế loại trừ dư nợ không đồng nghĩa khoản vay được tự động phê duyệt. Ngân hàng thương mại vẫn phải thẩm định tính khả thi, hiệu quả dự án, khả năng trả nợ của khách hàng và tự chịu trách nhiệm về quyết định cấp tín dụng.
Nếu khoản vay vượt giới hạn cấp tín dụng cho một khách hàng thì xử lý thế nào?
Ngân hàng thương mại phải báo cáo NHNN để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và quyết định theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Quyết định 09/2024/QĐ-TTg.
