Những điểm chính
- Cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng và doanh nghiệp nợ từ 500 triệu đồng quá hạn 120 ngày sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 252.
- Người nộp thuế không cần trả hết toàn bộ nợ thuế mà chỉ cần nộp để kéo số nợ xuống dưới ngưỡng 50 triệu (cá nhân) hoặc 500 triệu đồng (doanh nghiệp) là được gỡ tạm hoãn xuất cảnh.
- Thời gian chờ trước khi áp dụng tạm hoãn xuất cảnh với người không hoạt động tại địa chỉ đăng ký được tăng từ 90 ngày lên 120 ngày.
- Hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng còn nợ thuế với tổng số nợ khoảng 32.130 tỉ đồng.
- Thông tư 87 nâng ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh lên 3 triệu đồng/tháng, gấp 3 lần mức 1 triệu đồng áp dụng từ năm 2013.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 252 và Bộ Tài chính ban hành Thông tư 87, trong đó sửa đổi loạt quy định quan trọng liên quan đến tạm hoãn xuất cảnh với người nợ thuế và mức thu nhập xác định người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh. Những thay đổi này được đánh giá là tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp thuế, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
Ngưỡng nợ thuế để áp dụng tạm hoãn xuất cảnh
Theo Nghị định 252, cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh nếu nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và đã quá hạn nộp 120 ngày. Với nhóm doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã có nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp 120 ngày, chủ sở hữu hưởng lợi hoặc người đại diện theo pháp luật cũng thuộc diện bị áp dụng biện pháp này.
Quy định còn mở rộng sang người nước ngoài còn nợ thuế quá hạn, công dân Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi rời Việt Nam.
Đáng chú ý, Nghị định bổ sung thêm đối tượng bị tạm hoãn xuất cảnh là cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
Doanh nghiệp bỏ địa chỉ: Thời gian chờ tăng từ 90 lên 120 ngày
Với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ được áp dụng sau 120 ngày kể từ ngày cơ quan thuế phát đi thông báo, thay vì 90 ngày như trước. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp, hộ kinh doanh có thêm 30 ngày để chủ động thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế trước khi bị áp dụng biện pháp hạn chế xuất cảnh.
Đáng lưu ý, Chính phủ không áp dụng ngưỡng nợ thuế tối thiểu cho nhóm này dù Bộ Tài chính từng đề xuất mức 1 triệu đồng. Bộ Tài chính cho biết hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế, gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh, với tổng số nợ khoảng 32.130 tỉ đồng.
Điểm mới: Không cần trả hết nợ mới được gỡ tạm hoãn xuất cảnh
Một trong những thay đổi được đánh giá tích cực nhất là người nộp thuế không còn bắt buộc phải nộp toàn bộ khoản nợ thuế mới được hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh. Theo quy định mới, cơ quan thuế sẽ tiến hành hủy bỏ biện pháp này khi số tiền nợ còn lại dưới 50 triệu đồng với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh, hoặc dưới 500 triệu đồng với doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
Lấy ví dụ cụ thể: một doanh nghiệp đang nợ đúng 500 triệu đồng và người đại diện theo pháp luật bị tạm hoãn xuất cảnh, doanh nghiệp chỉ cần nộp thêm 1 triệu đồng để kéo số nợ xuống dưới ngưỡng 500 triệu, từ đó đủ điều kiện được gỡ bỏ biện pháp hạn chế xuất cảnh.
Đối với người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, lệnh tạm hoãn xuất cảnh sẽ được hủy khi người này hoàn tất thủ tục khôi phục mã số thuế, hoàn thành nghĩa vụ khai thuế, nộp thuế để số tiền nợ xuống dưới ngưỡng quy định, hoặc khi được chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định.
Rút ngắn thời gian xử lý hủy tạm hoãn xuất cảnh
Nghị định mới cũng rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hủy tạm hoãn xuất cảnh. Trước đây, cơ quan thuế có tối đa 24 giờ làm việc để ban hành thông báo kể từ khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ. Theo quy định mới, ngay khi người nộp thuế đáp ứng đủ điều kiện, cơ quan thuế ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh trên hệ thống thông tin quản lý thuế để gửi đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh mà không cần chờ đủ 24 giờ.
Bên cạnh đó, trong trường hợp người nộp thuế đã nộp tiền nhưng thông tin chưa được cập nhật trên hệ thống, người nộp thuế có thể gửi phản hồi kèm bản chụp chứng từ nộp tiền bằng phương thức điện tử thông qua Hệ thống thông tin quản lý thuế. Cơ quan thuế sau đó sẽ kiểm tra, đối chiếu, cập nhật dữ liệu và ban hành thông báo hủy bỏ nếu các điều kiện đã được đáp ứng.
Nâng ngưỡng thu nhập người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng
Cùng với các thay đổi về tạm hoãn xuất cảnh, Thông tư 87 của Bộ Tài chính nâng mức thu nhập tối đa của người phụ thuộc được tính giảm trừ gia cảnh lên 3 triệu đồng mỗi tháng, gấp 3 lần mức 1 triệu đồng đang áp dụng từ năm 2013. Đây là lần đầu tiên ngưỡng này được điều chỉnh sau hơn một thập kỷ.
Bộ Tài chính cho biết mức 3 triệu đồng cao hơn ngưỡng thu nhập xác định hộ nghèo tại khu vực đô thị (2,8 triệu đồng/người/tháng) và phù hợp với tốc độ tăng chi tiêu, thu nhập của người dân trong giai đoạn vừa qua. Cụ thể, chi tiêu bình quân đầu người năm 2024 đạt khoảng 2,98 triệu đồng mỗi tháng, tăng khoảng 1,6 lần so với năm 2014; thu nhập bình quân đầu người đạt 5,15 triệu đồng, tăng khoảng 2 lần so với mức 2,64 triệu đồng của năm 2014.
Từ ngày 1/1/2026, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng và cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng. Từ ngày 1/7, người nộp thuế được giảm trừ tối đa 47 triệu đồng mỗi năm cho khoản chi y tế, giáo dục trước khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Thông tư 87 cũng hướng dẫn thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh với thuế suất 0,1% trên từng lần chuyển nhượng. Đối với hợp đồng tương lai, thời điểm xác định thu nhập tính thuế là khi lệnh mua, bán được khớp trên hệ thống giao dịch của Sở Giao dịch chứng khoán hoặc khi hợp đồng đáo hạn.
Câu hỏi thường gặp
Nợ bao nhiêu tiền thuế thì bị tạm hoãn xuất cảnh?
Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị tạm hoãn xuất cảnh khi nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn 120 ngày. Với doanh nghiệp, hợp tác xã, ngưỡng nợ là từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn 120 ngày.
Cần làm gì để được hủy tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế?
Người nộp thuế không cần trả hết toàn bộ nợ, chỉ cần nộp thêm để số nợ còn lại dưới 50 triệu đồng (với cá nhân, hộ kinh doanh) hoặc dưới 500 triệu đồng (với doanh nghiệp, hợp tác xã). Ngay khi đủ điều kiện, cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo hủy bỏ mà không cần chờ 24 giờ như trước.
Mức thu nhập người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh là bao nhiêu?
Theo Thông tư 87 của Bộ Tài chính, người phụ thuộc có thu nhập bình quân không quá 3 triệu đồng/tháng thì người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh, tăng gấp 3 lần so với mức 1 triệu đồng áp dụng từ năm 2013.
Doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh bao lâu thì bị hoãn xuất cảnh?
Sau 120 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký mà vẫn không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, người đại diện pháp luật sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh.
Theo CafeF, Tuổi Trẻ, VnExpress, Thanh Niên

