Chiều 1/6/2026, tại Hải Phòng, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo thành phố Hải Phòng và bốn tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên về phát triển nhà ở cho thuê - thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Tại đây, Thủ tướng đặt ra yêu cầu cụ thể: mỗi địa phương phải khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6 này.
Nhu cầu lớn, nguồn cung còn thiếu hụt nghiêm trọng
Báo cáo tại cuộc họp cho thấy nhu cầu nhà ở cho thuê tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ đang ở mức rất cao, trong khi nguồn cung dài hạn với giá phù hợp lại thiếu trầm trọng. Riêng Hải Phòng hiện có hơn 370.000 lao động làm việc trong các khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 lên tới 33.000 căn. Dù thành phố đã hoàn thành 16.679 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025, vượt chỉ tiêu được giao, nhưng trước mắt mới dự kiến mua 4.256 căn để cho thuê - chỉ đáp ứng hơn 12% nhu cầu thực tế. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Bắc Ninh và Hưng Yên.
Thủ tướng chỉ rõ hệ quả của sự thiếu hụt này: phần lớn công nhân và người lao động hiện phải thuê nhà trọ tự phát do hộ dân tự xây, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và chất lượng sống. Bên cạnh đó, một số tài sản công về nhà ở chưa được khai thác hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực. Việc thu hút khu vực tư nhân cũng gặp khó khăn do tỷ suất sinh lời thấp, thời gian hoàn vốn dài và cơ chế ưu đãi chưa đủ hấp dẫn.
Chuyển tư duy: từ nhà để bán sang nhà để thuê
Nhấn mạnh phát triển nhà ở cho thuê là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược của Đảng và Nhà nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải thống nhất nhận thức, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách và lâu dài. Theo ông, đây không chỉ là vấn đề nhà ở đơn thuần mà còn liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh thu hút đầu tư của các địa phương.
Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy: thay vì chủ yếu phát triển nhà ở để bán như trước đây, từ nay phải phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại lẫn nhà ở cho thuê. Nhà ở cho thuê phải trở thành một phân khúc chiến lược, dài hạn - đặc biệt tại các địa phương có nhiều khu công nghiệp và lực lượng lao động nhập cư lớn.
"Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để những người chưa thể sở hữu nhà ở thì có thể tiếp cận nhà cho thuê dài hạn với giá hợp lý", Thủ tướng phát biểu.
Ông cũng khẳng định Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không thể hoàn toàn giao cho thị trường tự điều tiết. Phát triển nhà ở cho thuê phải gắn chặt với quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế, hành lang giao thông và quản lý dân cư.
Nhiệm vụ cụ thể cho từng địa phương và bộ ngành
Về tiến độ triển khai, Thủ tướng đặt ra các mốc thời gian rõ ràng:
- Trong tháng 6/2026: mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê; đồng thời hoàn thành rà soát, điều chỉnh quy hoạch và xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê đến năm 2030 gửi Bộ Xây dựng tổng hợp.
- Quý III và quý IV/2026: triển khai các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn.
- Các địa phương khẩn trương kiện toàn hoặc thành lập Quỹ nhà ở địa phương; đề xuất cơ chế đặc thù về đất đai, tài chính, tín dụng, thuế và thủ tục đầu tư.
Thủ tướng đặc biệt lưu ý các địa phương không được có tâm lý trông chờ hoặc đợi hướng dẫn từ cấp trên. Những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương phải chủ động quyết định và tổ chức thực hiện ngay; những vướng mắc vượt thẩm quyền phải chỉ ra cụ thể để đề xuất tháo gỡ kịp thời.
Đối với các bộ ngành, Thủ tướng giao:
- Bộ Xây dựng: khẩn trương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (bao gồm chung cư mini); rà soát cơ chế cho doanh nghiệp mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội để cho thuê; hoàn thiện đề xuất sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
- Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước: đề xuất gói ưu đãi thuế và tín dụng đủ mạnh để thu hút các quỹ đầu tư dài hạn tham gia phát triển nhà ở cho thuê.
Giải pháp huy động vốn và vai trò dẫn dắt của Nhà nước
Thủ tướng nhấn mạnh Nhà nước phải làm trước và coi nguồn lực nhà nước là đòn bẩy, sử dụng hiệu quả quỹ nhà ở quốc gia và địa phương để dẫn dắt thị trường, khơi thông dòng vốn tư nhân dài hạn - chứ không chỉ trông chờ vào ngân sách.
Về giải pháp huy động vốn, Thủ tướng gợi ý Nhà nước có thể trực tiếp xây hoặc huy động doanh nghiệp xây dựng, cho phép xác định tỷ lệ nhà ở cho thuê thuộc sở hữu nhà nước trong các dự án thương mại để tận dụng hạ tầng sẵn có. Doanh nghiệp tư nhân đầu tư nhà ở cho thuê có thể được giao quản lý một số trung tâm thương mại nhằm tạo dòng tiền bù đắp chi phí vận hành, qua đó cải thiện bài toán tỷ suất sinh lời.
Thủ tướng đánh giá cao Hải Phòng là địa phương tiên phong trong việc kiện toàn Quỹ nhà ở địa phương - giao Quỹ Đầu tư phát triển thành phố thực hiện chức năng này - và ghi nhận sự chủ động của các tỉnh còn lại trong việc chuẩn bị điều kiện triển khai chủ trương.
Hải Phòng được ghi nhận về mô hình chính quyền hai cấp
Cũng trong ngày 1/6, tại một hội nghị riêng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá Hải Phòng là một trong những địa phương có nhiều cách làm mới, sáng tạo trong tổ chức thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Thành phố đã chủ động ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành; xây dựng phần mềm theo dõi tiến độ công việc và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chủ động cắt giảm mạnh thời gian giải quyết nhiều thủ tục so với quy định chung.
Thủ tướng yêu cầu tổng kết, đánh giá kỹ lưỡng những kinh nghiệm thực tiễn từ Hải Phòng để nhân rộng ra các địa phương khác, đồng thời thể chế hóa các mô hình hiệu quả nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý không được chủ quan với kết quả đạt được, khi mục tiêu tăng trưởng cả năm ở mức rất cao và áp lực cho các quý còn lại là rất lớn.
Theo VnExpress, Tuoi Tre, Dan Tri
