Những điểm chính
- Ngày 26/6, Tổng thống Trump đăng trên Truth Social tuyên bố áp thuế nhập khẩu 100% với hàng hóa của bất kỳ nước nào đánh thuế dịch vụ kỹ thuật số lên công ty Mỹ.
- Mức thuế trả đũa sẽ thay thế toàn bộ thỏa thuận thương mại hiện có, bao gồm cả thỏa thuận Mỹ - EU năm 2025 với mức trần thuế 15% cho hàng châu Âu.
- Pháp đang áp thuế 3% lên dịch vụ số từ năm 2019 và Tổng thống Macron tuyên bố sẽ không từ bỏ sắc thuế này dù chịu sức ép từ Mỹ.
- Canada từng hủy bỏ thuế dịch vụ số ngay trước khi có hiệu lực sau khi Mỹ chấm dứt đàm phán thương mại hồi tháng 6 năm ngoái.
- Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ hồi tháng 2 việc áp thuế toàn cầu theo IEEPA, khiến cơ sở pháp lý cho lời đe dọa của Trump chưa rõ ràng.
Trump tuyên bố áp thuế 100% nếu bị đánh thuế dịch vụ số
Ngày 26/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng lên mạng xã hội Truth Social cảnh báo đanh thép: "Nhiều quốc gia châu Âu đang thảo luận về việc áp dụng thuế dịch vụ kỹ thuật số với các công ty Mỹ. Một số đã tiến rất gần đến việc triển khai." Ông khẳng định bất kỳ quốc gia nào thực thi loại thuế này sẽ "ngay lập tức" phải đối mặt với mức thuế nhập khẩu 100% đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu vào thị trường Mỹ.
Đặc biệt, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố mức thuế trả đũa sẽ thay thế mọi thỏa thuận thương mại hiện có với Washington, "bất kể đã được thực thi, ký kết hay chưa". Điều này đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của thỏa thuận thương mại Mỹ - EU đạt được năm 2025, theo đó Mỹ giới hạn thuế nhập khẩu với hàng châu Âu ở mức 15%, còn EU đưa thuế với hàng công nghiệp Mỹ về 0%.
Căng thẳng thương mại Mỹ - châu Âu leo thang
Thuế dịch vụ kỹ thuật số từ lâu là một trong những điểm nóng nhất trong quan hệ thương mại giữa Mỹ và châu Âu. Phía Washington lập luận rằng các sắc thuế này phân biệt đối xử, khi chủ yếu nhắm vào các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Meta, Alphabet và Amazon - những cái tên đang thống lĩnh thị trường dịch vụ số toàn cầu.
Trước đây, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã nhiều lần cảnh báo về khả năng trả đũa đối với Pháp, Anh, Áo, Tây Ban Nha và một số quốc gia châu Âu khác nếu các nước này duy trì hoặc mở rộng thuế dịch vụ số. Hiện đã có hơn 10 quốc gia trên thế giới áp dụng loại thuế này, song trong tuyên bố ngày 26/6, ông Trump chỉ đề cập đến "nhiều quốc gia châu Âu".
Tiến trình thực thi thỏa thuận thương mại Mỹ - EU cũng đang gặp trở ngại do quá trình lập pháp kéo dài trong nội bộ EU. Tình trạng này đã nhiều lần khiến ông Trump đe dọa khôi phục mức thuế 25% với hàng nhập khẩu từ châu Âu, trong đó có ô tô. Các nhà lập pháp EU buộc phải đẩy nhanh tiến độ trước hạn chót ngày 4/7 mà ông Trump đặt ra.
Pháp cứng rắn - Canada từng nhượng bộ
Trong số các nước bị nhắm đến, Pháp là quốc gia thể hiện lập trường cứng rắn nhất. Bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tuần trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định Paris sẽ không khuất phục sức ép từ Washington và không từ bỏ sắc thuế kỹ thuật số đang áp lên các tập đoàn công nghệ Mỹ - bao gồm các nền tảng thương mại điện tử và quảng cáo trực tuyến.
Pháp là một trong những nước tiên phong trong lĩnh vực này, khi từ năm 2019 đã áp mức thuế 3% lên doanh thu dịch vụ số phát sinh trong nước, nhắm vào các công ty có doanh thu toàn cầu trên 750 triệu euro (khoảng 854 triệu USD) và doanh thu tại Pháp trên 25 triệu euro. Năm ngoái, các nghị sĩ Pháp còn đề xuất tăng gấp đôi mức thuế này lên 6%.
Trước thềm hội nghị G7 tại Pháp, ông Trump còn cảnh báo sẽ "không còn lựa chọn nào khác" ngoài việc áp thuế 100% với rượu vang Pháp nếu Paris không xóa bỏ thuế kỹ thuật số.
Ngược lại, Canada từng chọn con đường nhượng bộ. Tháng 6 năm ngoái, ông Trump đã chấm dứt đàm phán thương mại với Ottawa vì kế hoạch áp thuế dịch vụ số của nước này. Kết quả là Canada đã hủy bỏ sắc thuế ngay trước khi có hiệu lực.
Câu hỏi về cơ sở pháp lý để áp thuế
Một điểm đáng chú ý là hiện vẫn chưa rõ ông Trump sẽ dựa vào cơ chế pháp lý nào để thực hiện lời đe dọa áp thuế 100% ngay lập tức. Hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ việc áp thuế dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), với lý do đạo luật này không trao quyền cho chính quyền Trump đơn phương áp thuế trên phạm vi toàn cầu.
Câu hỏi thường gặp
Trump dọa áp thuế 100% với những nước nào?
Ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế nhập khẩu 100% với hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào đánh thuế dịch vụ kỹ thuật số lên công ty Mỹ. Trong tuyên bố ngày 26/6, ông chủ yếu nhắm đến "nhiều quốc gia châu Âu", trong đó có Pháp, Anh, Áo và Tây Ban Nha từng bị USTR cảnh báo trước đó.
Thuế dịch vụ kỹ thuật số là gì và tại sao Mỹ phản đối?
Thuế dịch vụ kỹ thuật số được thiết kế để đánh vào doanh thu từ các nền tảng số như thương mại điện tử và quảng cáo trực tuyến. Mỹ phản đối vì loại thuế này chủ yếu nhắm vào các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Meta, Alphabet và Amazon.
Pháp đang áp thuế dịch vụ kỹ thuật số ở mức nào?
Pháp áp thuế 3% lên doanh thu dịch vụ số phát sinh trong nước từ năm 2019, nhắm vào các công ty có doanh thu toàn cầu trên 750 triệu euro và doanh thu tại Pháp trên 25 triệu euro. Năm ngoái, nghị sĩ Pháp đề xuất tăng mức này lên 6%.
Lời đe dọa của Trump có cơ sở pháp lý không?
Hiện vẫn chưa rõ ông Trump sẽ dựa vào điều luật nào. Hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ việc áp thuế toàn cầu theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), cho rằng đạo luật này không cho phép chính quyền Trump đơn phương áp thuế trên phạm vi toàn cầu.
Theo Thanh Niên, VnExpress, Dân Trí

