Những điểm chính
- Nghị định 243 ban hành ngày 26/6, nâng tỷ lệ bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà lên tối đa 50%, tăng so với mức 20% trước đây.
- Từ khi nghị định có hiệu lực đến hết 31/12/2030, hai bên có thể thỏa thuận bán điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% nếu lưới điện khu vực bảo đảm khả năng tiếp nhận.
- Nhóm được áp dụng cơ chế bán điện dư gồm: hộ gia đình nhà ở riêng lẻ, công trình tài sản công, và nguồn điện thuộc quy hoạch điện lực.
- Nguồn điện đấu nối cấp hạ áp có bán điện dư phải lắp công tơ đo đếm hai chiều; nguồn không bán điện dư phải có thiết bị chống phát ngược.
- Hệ thống dưới 1 kW (tính theo công suất inverter) không bắt buộc thực hiện thủ tục thông báo.
Ngày 26/6, Chính phủ ban hành Nghị định 243 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 57/2025 về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn, cùng Nghị định 58 quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực. Nghị định có hiệu lực ngay trong ngày ban hành, trong đó điểm nổi bật là nâng tỷ lệ bán điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu từ 20% lên tối đa 50%.
Tỷ lệ bán điện dư tăng từ 20% lên 50%
Theo Nghị định 243, sản lượng điện dư của hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu được phép bán lên lưới theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán, nhưng không vượt quá 50% sản lượng điện phát tại đầu ra. Mức tỷ lệ mới này cao hơn đáng kể so với quy định trước đây chỉ cho phép 20%.
Sản lượng điện được mua bán bao gồm cả lượng điện phát ra trực tiếp từ tấm pin mặt trời mái nhà lẫn lượng điện từ hệ thống lưu trữ được tích điện từ nguồn mặt trời mái nhà.
Đáng chú ý, từ khi nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31-12-2030, hai bên được phép thỏa thuận mua bán với tỷ lệ cao hơn 50%, với điều kiện lưới điện tại khu vực đấu nối bảo đảm khả năng tiếp nhận và đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn.
Nhóm đối tượng được áp dụng cơ chế mua bán điện dư
Nghị định quy định cơ chế mua bán sản lượng điện dư áp dụng cho các nhóm sau:
- Hộ gia đình sử dụng nhà ở riêng lẻ, có nguồn điện kết nối với hệ thống điện quốc gia ở cấp hạ áp.
- Nguồn điện lắp đặt tại các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo có lưới điện nhưng chưa đấu nối, liên kết với hệ thống điện quốc gia.
- Nguồn điện mặt trời mái nhà lắp đặt tại công trình là tài sản công.
- Nguồn điện nằm trong quy hoạch, kế hoạch phát triển điện lực hoặc phương án phát triển của tỉnh.
- Các hệ thống đấu nối lưới điện hạ áp phù hợp với quy hoạch phát triển điện lực.
Yêu cầu kỹ thuật và an toàn khi lắp đặt
Nghị định quy định rõ các điều kiện kỹ thuật tùy theo cấp đấu nối:
- Nguồn điện đấu nối từ cấp trung áp trở lên và có bán điện dư: bắt buộc trang bị phương tiện, thiết bị kết nối với hệ thống thu thập, giám sát, điều khiển của cấp điều độ theo yêu cầu kỹ thuật do EVN công bố.
- Nguồn điện đấu nối cấp hạ áp có bán điện dư: phải lắp công tơ đo đếm điện hai chiều.
- Nguồn điện không bán điện dư: phải trang bị thiết bị bật tắt chống phát ngược vào hệ thống.
Tổ chức, cá nhân lắp đặt điện mặt trời mái nhà phải tuân thủ quy định về an toàn điện và phòng cháy chữa cháy. Đồng thời, phải chấp hành lệnh điều độ của cấp điều độ có thẩm quyền. Trong các tình huống đe dọa an toàn hệ thống điện, cấp điều độ có quyền quyết định huy động hoặc yêu cầu ngừng, giảm công suất phát lên lưới.
Riêng các hộ đấu nối cấp hạ áp có bán điện dư được miễn hoặc không phải điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Thủ tục thông báo lắp đặt
Về thủ tục hành chính, nghị định quy định:
- Nguồn điện có công suất từ 100 kW trở lên không đấu nối với lưới quốc gia, hoặc đấu nối cấp hạ áp: cần gửi thông báo tới UBND cấp xã nơi lắp đặt.
- Nguồn điện đấu nối từ cấp trung áp trở lên không đăng ký bán điện dư: phải thông báo tới UBND cấp tỉnh.
- Nguồn điện có công suất dưới 1 kW (tính theo công suất inverter): không bắt buộc thông báo.
Nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ được vận hành đảm bảo an toàn hệ thống điện quốc gia và được huy động bình đẳng như các nguồn điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới khác.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 243 quy định tỷ lệ bán điện mặt trời mái nhà dư thừa là bao nhiêu?
Tối đa 50% sản lượng điện phát tại đầu ra, tăng so với mức 20% theo quy định trước đây. Hai bên mua bán tự thỏa thuận trong giới hạn này.
Từ nay đến 2030, người dân có được bán hơn 50% điện mặt trời mái nhà dư không?
Có. Từ khi Nghị định 243 có hiệu lực đến hết 31/12/2030, hai bên được thỏa thuận tỷ lệ cao hơn 50% nếu lưới điện tại khu vực đấu nối đảm bảo khả năng tiếp nhận và vận hành an toàn.
Lắp điện mặt trời mái nhà không bán điện dư cần trang bị thiết bị gì?
Phải trang bị thiết bị bật tắt chống phát ngược vào hệ thống điện. Trường hợp có bán điện dư ở cấp hạ áp thì phải lắp công tơ đo đếm điện hai chiều.
Lắp điện mặt trời mái nhà có phải thông báo cho cơ quan nào không?
Nguồn từ 100 kW trở lên không đấu nối lưới quốc gia hoặc đấu nối cấp hạ áp phải thông báo UBND cấp xã. Nguồn đấu nối từ trung áp trở lên không bán điện dư thì thông báo UBND cấp tỉnh. Hệ thống dưới 1 kW không bắt buộc thông báo.
Theo Tuổi Trẻ, VnExpress, VietnamNet
