Những điểm chính
- Ngày 22/6, Bộ Thương mại Trung Quốc đưa 10 công ty Mỹ - gồm Aveox, MP Materials, USA Rare Earth, Oshkosh Defense - vào danh sách kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng, có hiệu lực ngay lập tức.
- Bộ Tài chính Trung Quốc cùng ngày cấm các cơ quan nhà nước mua sản phẩm của 46 công ty Mỹ, trong đó có Lockheed Martin, Raytheon và mảng quốc phòng của Boeing.
- Trung Quốc trả đũa sau khi Mỹ ngày 8/6 đưa 188 công ty Trung Quốc - gồm Alibaba, Baidu, BYD, NIO - vào danh sách 'công ty liên kết quân đội Trung Quốc'.
- Các công ty có vốn đầu tư Mỹ đang hoạt động trực tiếp tại Trung Quốc được miễn trừ khỏi lệnh cấm mua sắm chính phủ.
- Tháng 1/2025, Trung Quốc đã từng đưa 28 công ty Mỹ vào danh sách kiểm soát xuất khẩu; các biện pháp trả đũa liên tục mở rộng từ năm 2024.
Trung Quốc tung đòn trả đũa kép ngay trong ngày 22/6
Ngày 22/6, Chính phủ Trung Quốc đồng loạt ban hành hai biện pháp đáp trả nhằm vào các doanh nghiệp Mỹ. Bộ Thương mại Trung Quốc công bố đưa 10 công ty liên quan đến lĩnh vực quốc phòng của Mỹ vào danh sách kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng. Cùng thời điểm, Bộ Tài chính Trung Quốc ra lệnh cấm các cơ quan nhà nước mua sắm sản phẩm từ 46 thực thể Mỹ khác. Các biện pháp này có hiệu lực ngay trong ngày 22/6.
Những công ty nào bị nhắm mục tiêu?
Trong danh sách 10 doanh nghiệp bị Bộ Thương mại Trung Quốc kiểm soát xuất khẩu, nổi bật có:
- Aveox - công ty nắm giữ nhiều hợp đồng quốc phòng hàng không vũ trụ với quân đội Mỹ
- Oshkosh Defense - nhà sản xuất các dòng xe quân sự
- Red Cat Holdings, Teal Drones, Jaia Robotics - các công ty trong lĩnh vực máy bay không người lái và robot
- Ball Aerospace & Technologies Corp - tập đoàn hàng không vũ trụ
- MP Materials và USA Rare Earth - hai công ty khai thác đất hiếm
Theo quy định mới, mọi tổ chức và cá nhân trên toàn cầu đều bị cấm chuyển giao hoặc cung cấp hàng hóa lưỡng dụng có xuất xứ Trung Quốc cho 10 đơn vị này. Các hoạt động xuất khẩu đang diễn ra phải dừng lại ngay lập tức; trường hợp đặc biệt phải xin phép Bộ Thương mại Trung Quốc.
Về phía Bộ Tài chính, 46 công ty Mỹ bị loại khỏi các hợp đồng mua sắm nhà nước gồm những tên tuổi lớn như Lockheed Martin, Raytheon, mảng quốc phòng của Boeing và General Atomics. Đáng chú ý, các công ty có vốn đầu tư Mỹ đang hoạt động trực tiếp tại Trung Quốc sẽ được miễn trừ khỏi lệnh cấm này.
Nguyên nhân: Mỹ đưa hàng trăm doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách đen
Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận các biện pháp trên được đưa ra để đáp trả "hành động nghiêm trọng" của Washington. Ngày 8/6, Bộ Quốc phòng Mỹ bổ sung 188 hãng sản xuất công nghệ lớn, xe điện và chất bán dẫn của Trung Quốc vào danh sách "các công ty liên kết với quân đội Trung Quốc". Trong số này có những thương hiệu nổi tiếng như Alibaba, Baidu, BYD và NIO - những tập đoàn mà Washington cho rằng đang hỗ trợ quân đội Trung Quốc.
Phát biểu về quyết định này, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh đây là hành động "bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia", đồng thời viện dẫn các điều khoản của Luật Kiểm soát Xuất khẩu và Quy định về Kiểm soát Xuất khẩu các Mặt hàng Lưỡng dụng của nước này, cũng như "nghĩa vụ không phổ biến vũ khí hạt nhân quốc tế".
Xu hướng leo thang từ năm 2024
Đây không phải lần đầu Bắc Kinh sử dụng công cụ kiểm soát xuất khẩu để đối phó với Washington. Tháng 1/2025, Trung Quốc đã đưa 28 công ty Mỹ vào danh sách tương tự, bao gồm Lockheed Martin, bộ phận quốc phòng của Boeing, Raytheon Missiles & Defense và General Dynamics. Các biện pháp trừng phạt của Bắc Kinh nhằm vào doanh nghiệp Mỹ liên tục được mở rộng kể từ năm 2024, chủ yếu xuất phát từ việc Mỹ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan và siết chặt các hạn chế công nghệ đối với Trung Quốc.
Diễn biến mới nhất này xảy ra chỉ khoảng một tháng sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump - chuyến đi được kỳ vọng sẽ giúp bình ổn quan hệ hai nước. Tuy nhiên, việc Washington công bố danh sách đen mới ngay sau đó đã châm ngòi cho đợt trả đũa lần này, cho thấy căng thẳng thương mại và công nghệ Mỹ - Trung vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Theo Tuoi Tre, VnExpress, VnExpress Kinh doanh, Dan Tri
Câu hỏi thường gặp
Trung Quốc đưa những công ty Mỹ nào vào danh sách kiểm soát xuất khẩu ngày 22/6?
10 công ty bao gồm Aveox, Oshkosh Defense, Red Cat Holdings, Teal Drones, Jaia Robotics, Ball Aerospace & Technologies Corp, MP Materials, USA Rare Earth và một số đơn vị khác liên quan đến quốc phòng và đất hiếm.
Tại sao Trung Quốc lại trừng phạt các công ty Mỹ vào ngày 22/6/2025?
Đây là đòn đáp trả sau khi Mỹ ngày 8/6 đưa 188 doanh nghiệp Trung Quốc gồm Alibaba, Baidu, BYD, NIO vào danh sách 'công ty liên kết với quân đội Trung Quốc'.
Lệnh cấm mua sắm chính phủ của Trung Quốc ảnh hưởng đến những công ty Mỹ nào?
Bộ Tài chính Trung Quốc cấm mua sản phẩm của 46 công ty Mỹ, nổi bật gồm Lockheed Martin, Raytheon, mảng quốc phòng của Boeing và General Atomics.
Các công ty Mỹ có vốn đầu tư tại Trung Quốc có bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm không?
Không, Bộ Tài chính Trung Quốc xác nhận các công ty có vốn đầu tư của Mỹ đang hoạt động trực tiếp tại Trung Quốc sẽ được miễn trừ khỏi lệnh cấm mua sắm nhà nước.
