Từ 1.7, 4 trường hợp bị giám sát trọng điểm về thuế

Bốn dấu hiệu khiến người nộp thuế bị giám sát trọng điểm

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 94/2026/TT-BTC về quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro trong lĩnh vực thuế, có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, thay thế Thông tư 31/2021/TT-BTC. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định rõ các trường hợp người nộp thuế bị áp dụng chế độ giám sát trọng điểm.

Theo thông tư, người nộp thuế sẽ bị đưa vào diện giám sát trọng điểm nếu rơi vào một trong bốn tình huống sau:

• Thực hiện các giao dịch ngân hàng có dấu hiệu đáng ngờ theo quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền và có liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế.
• Bản thân hoặc người đại diện hợp pháp bị khởi tố vì các hành vi vi phạm liên quan đến thuế, hóa đơn, chứng từ.
• Có dấu hiệu rủi ro cao về thuế thuộc chuyên đề trọng điểm hoặc nằm trong diện cơ quan thuế cần thu thập, giám sát thông tin.
• Bị xếp vào nhóm không tuân thủ pháp luật thuế, hoặc không giải trình, bổ sung thông tin theo yêu cầu và thời hạn do cơ quan thuế thông báo bằng văn bản.

Thông tư định nghĩa giám sát trọng điểm là việc cơ quan thuế áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để theo dõi, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của người nộp thuế có rủi ro cao hoặc có dấu hiệu vi phạm trong một khoảng thời gian nhất định. Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính sẽ hướng dẫn cụ thể quy trình thu thập, phân tích thông tin, xác định đối tượng và thời hạn giám sát phù hợp từng thời kỳ.

Người có rủi ro cao bị siết chặt từ nợ thuế đến hóa đơn điện tử

Thông tư 94/2026/TT-BTC phân loại mức độ rủi ro của người nộp thuế thành ba nhóm: cao, trung bình và thấp. Với nhóm rủi ro cao, cơ quan thuế sẽ áp dụng hàng loạt biện pháp quản lý chặt chẽ trên nhiều mặt.

Về quản lý nợ thuế và cưỡng chế hành chính, cơ quan thuế tăng tần suất theo dõi trong tháng, đẩy mạnh đôn đốc và làm việc trực tiếp nhằm thu hồi nợ kịp thời cho ngân sách nhà nước. Các biện pháp cụ thể có thể được áp dụng bao gồm: tạm hoãn xuất cảnh, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế và công khai thông tin số tiền thuế còn nợ.

Về hóa đơn điện tử, người nộp thuế thuộc nhóm rủi ro cao có thể bị từ chối đăng ký sử dụng hoặc bị ngừng sử dụng hóa đơn điện tử - một biện pháp tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Đây là điểm đáng lưu ý với các doanh nghiệp, bởi không có hóa đơn điện tử đồng nghĩa với việc không thể xuất hóa đơn cho khách hàng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận hành.

Với nhóm rủi ro trung bình và thấp, cách tiếp cận nhẹ hơn: cơ quan thuế chọn mẫu để rà soát, tăng cường phân tích dữ liệu hóa đơn nhằm phát hiện sớm rủi ro, đồng thời hỗ trợ và hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng quy định.

Một nội dung được rút khỏi thông tư chính thức

Đáng chú ý, trong quá trình lấy ý kiến dự thảo, thông tư có đề xuất cho phép cơ quan thuế chuyển hồ sơ sang cơ quan công an trong những trường hợp cần thiết. Tuy nhiên, nội dung này đã được loại bỏ trong văn bản ban hành chính thức. Sự thay đổi này phần nào phản ánh những điều chỉnh trong quá trình hoàn thiện chính sách trước khi thông tư đi vào thực thi.

Thông tư 94/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực từ ngày 1.7.2026, đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong công cụ quản lý rủi ro thuế so với quy định cũ. Người nộp thuế, đặc biệt là doanh nghiệp có giao dịch ngân hàng lớn hoặc đang có tranh chấp với cơ quan thuế, cần nắm rõ các tiêu chí này để chủ động tuân thủ, tránh rơi vào diện bị giám sát chặt.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.