Vận tải hàng không Việt Nam tăng trưởng mạnh dù cước đắt đỏ

Dù chi phí vận chuyển bằng đường hàng không vẫn ở mức đắt đỏ, nhu cầu "gửi hàng bay" tại Việt Nam tiếp tục bứt phá mạnh mẽ trong nửa đầu năm nay, được thúc đẩy bởi sự phục hồi của xuất nhập khẩu hàng điện tử và làn sóng thương mại điện tử xuyên biên giới.

Hơn 923.000 tấn hàng hóa thông qua cảng hàng không trong 6 tháng

Theo số liệu mới nhất từ Cục Hàng không Việt Nam (CAA), tổng sản lượng hàng hóa luân chuyển qua hệ thống cảng hàng không cả nước trong 6 tháng đầu năm đạt hơn 923.000 tấn, tăng hơn 13% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức tăng trưởng đáng kể, phản ánh sức hút ngày càng lớn của phương thức vận tải này đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Trong tổng sản lượng đó, các hãng hàng không nội địa vận chuyển được hơn 227.000 tấn, tăng 0,6% so với cùng kỳ năm trước. Phần còn lại chủ yếu do các hãng hàng không quốc tế đảm nhận, cho thấy dư địa để các hãng bay Việt Nam mở rộng thị phần vẫn còn rất lớn.

Động lực chính của đà tăng trưởng đến từ nhu cầu xuất khẩu hàng điện tử và sự phục hồi của thương mại điện tử quốc tế. Trong đó, lô 100 tấn rau quả tươi xuất khẩu sang Trung Đông bằng chuyến bay thuê riêng hồi giữa tháng 4 là một minh chứng điển hình cho xu hướng đa dạng hóa mặt hàng vận chuyển đường hàng không.

Ba động lực chính thúc đẩy thị trường air cargo Việt Nam

Các chuyên gia trong ngành chỉ ra ba nhân tố chủ chốt sẽ tiếp tục đẩy vận tải hàng không hàng hóa tại Việt Nam tăng tốc trong thời gian tới:

• Dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu: Biến động thuế quan và địa chính trị khiến nhiều dòng vốn sản xuất trong lĩnh vực công nghệ, điện tử, may mặc và logistics chuyển hướng sang Việt Nam, kéo theo nhu cầu vận chuyển hàng hóa giá trị cao bằng đường hàng không.
• Thương mại điện tử xuyên biên giới bùng nổ: Các mặt hàng giá trị cao đòi hỏi tốc độ giao hàng nhanh đang thúc đẩy doanh nghiệp lựa chọn hàng không thay vì đường biển hay đường bộ.
• Hạ tầng hàng không được đầu tư mạnh giai đoạn 2025-2030: Sân bay quốc tế Long Thành được kỳ vọng trở thành trụ cột logistics hàng không trong tương lai. Sân bay Quảng Trị với tổng vốn đầu tư hơn 230 triệu USD khi hoàn thành sẽ giúp giảm tải cho các cảng hàng không trọng điểm, đồng thời mở rộng năng lực xử lý hàng hóa giá trị cao.

Nhìn từ góc độ toàn cầu, Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) dự báo doanh thu vận tải hàng hóa hàng không thế giới có thể chạm mốc 162 tỷ USD vào năm 2026. Ông Sheldon Hee, Phó Chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương của IATA, nhận định Việt Nam là một trong những thị trường tăng trưởng quan trọng nhất của ngành hàng không trong giai đoạn này, với xuất nhập khẩu và thương mại điện tử đóng vai trò là bệ đỡ vững chắc cho tăng trưởng.

Vietnam Airlines và cuộc đua chiếm lĩnh thị phần air cargo

Cơ hội thị trường ngày càng rõ ràng đang thôi thúc các hãng hàng không Việt Nam tăng tốc đầu tư vào mảng vận tải hàng hóa. Vietnam Airlines đang hoàn thiện năng lực khai thác, xây dựng hệ sinh thái logistics hàng không hiện đại, đồng thời lên kế hoạch đầu tư đội máy bay chuyên chở hàng hóa và tiến tới thành lập một hãng hàng không vận tải hàng hóa chuyên biệt.

"Đây sẽ là nền tảng để Hãng hàng không Quốc gia mở rộng năng lực vận chuyển, tăng khả năng kết nối chuỗi cung ứng và đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường trong nước cũng như quốc tế", lãnh đạo Vietnam Airlines cho biết.

Điểm nghẽn dữ liệu và giải pháp chuẩn hóa ONE Record

Bên cạnh những cơ hội, vận tải hàng không hàng hóa tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với một điểm nghẽn lớn: dữ liệu mỗi lô hàng hiện bị phân tán trên nhiều hệ thống riêng biệt của hãng hàng không, doanh nghiệp logistics, đơn vị phục vụ mặt đất và các bên liên quan. Sự thiếu kết nối này làm chậm quá trình chia sẻ thông tin, theo dõi hàng hóa và phối hợp xử lý, từ đó đẩy tăng thời gian và chi phí vận hành.

Để giải quyết bài toán này, ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết hãng đang phối hợp cùng IATA triển khai tiêu chuẩn dữ liệu ONE Record. Đây là bộ tiêu chuẩn cho phép tất cả các bên trong chuỗi logistics dùng chung một nguồn dữ liệu cho mỗi lô hàng, chia sẻ thông tin theo định dạng thống nhất và bảo mật.

"Khi cùng sử dụng một chuẩn dữ liệu, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí vận hành và nâng cao chất lượng dịch vụ", ông Trung nhận định.

Việc áp dụng ONE Record được kỳ vọng sẽ tăng tính minh bạch, cải thiện khả năng truy vết hành trình hàng hóa và tối ưu hóa toàn bộ quy trình khai thác trong chuỗi vận chuyển hàng không - từ đó giúp các doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh hiệu quả hơn trên thị trường quốc tế.

Theo Dân Trí