VN-Index tăng gần 9 điểm dù Việt Nam lỡ hẹn vào danh sách theo dõi nâng hạng MSCI

Thị trường chứng khoán Việt Nam phiên 24/6 bất ngờ giữ vững sắc xanh sau thông tin MSCI không đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watch List) trong kỳ Rà soát thường niên năm 2026. Kết phiên, VN-Index tiến thêm 8,98 điểm, đứng ở mức 1.878,02 điểm, với giá trị giao dịch trên HoSE vượt 18.166 tỷ đồng.

LPB và nhóm Vingroup dẫn dắt đà tăng

Trong số các cổ phiếu hỗ trợ chỉ số mạnh nhất, LPB của LPBank nổi bật với mức tăng 5,51%, trở thành mã đóng góp lớn nhất vào đà đi lên của thị trường. Cổ phiếu hệ sinh thái Vingroup cũng duy trì vai trò dẫn dắt khi VHM bật tăng 2,31% và VIC leo thêm 0,66%.

Dòng tiền còn lan tỏa sang nhiều bluechip khác. MWG ghi nhận mức tăng 2,37%, NVL tăng 5,28%, VRE tăng 1,68%, TCB tăng 1,4%, HPG tăng 0,86% và ACB tăng 0,67%. Chiều ngược lại, STB là mã kéo chỉ số xuống mạnh nhất, cùng với GMD, VJC, VIX, HCM. Tuy nhiên, lực giảm từ nhóm này không đủ để đảo chiều xu hướng chung của thị trường.

Khối ngoại ghi nhận bán ròng 603 tỷ đồng trong phiên, tập trung xả hàng tại FPT, VPB, CTG, STB, TCB, KBC, trong khi giải ngân mua vào ở VIC, LPB, NVL, VRE, PVD.

MSCI chưa đưa Việt Nam vào Watch List: Tại sao?

Rạng sáng 24/6 theo giờ Việt Nam, MSCI công bố kết quả Rà soát phân loại thị trường Thường niên 2026 (Annual Market Classification Review 2026). Việt Nam tiếp tục chưa có tên trong danh sách theo dõi nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Kết quả này không tạo ra bất ngờ lớn, bởi trước đó ngày 19/6, Báo cáo Đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu 2026 (Global Market Accessibility Review 2026) của MSCI đã phần nào báo hiệu điều này.

MSCI thừa nhận Việt Nam có nhiều tiến bộ trong cải cách thị trường, nhưng giữ nguyên toàn bộ 18 tiêu chí đánh giá. Trong số đó, 8 tiêu chí vẫn bị xếp mức "-" (cần cải thiện), phản ánh thực tế các cải cách còn quá mới để tạo ra thay đổi trong thang điểm chính thức.

Rào cản lớn nhất được MSCI chỉ ra là giới hạn sở hữu nước ngoài. Các doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề kinh doanh có điều kiện đang áp dụng tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 0% đến 75%, ảnh hưởng đến hơn 10% tổng vốn hóa thị trường cổ phiếu Việt Nam. Ngoài ra, tình trạng "kín room ngoại" tại một số doanh nghiệp lớn khiến hơn 1% tỷ trọng trong rổ chỉ số MSCI Vietnam IMI bị hạn chế tiếp cận.

Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư kiêm Phó giám đốc Khối Kinh doanh tại Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) - cho biết cần phân biệt rõ hai bộ tiêu chí nâng hạng là FTSE và MSCI. Việt Nam đã hoàn thành nâng hạng theo FTSE, còn MSCI là mục tiêu tiếp theo với yêu cầu khắt khe hơn nhưng phần thưởng cũng lớn hơn nhiều lần.

"MSCI thì chặt chẽ hơn, các tiêu chí khắt khe hơn. Bù lại, dòng vốn ngoại khi được nâng hạng theo MSCI dự kiến cao hơn tiêu chí FTSE rất nhiều, có thể gấp 10 lần. Ước tính, dòng vốn thụ động từ các quỹ ngoại đầu tư theo FTSE vào khoảng 1-1,6 tỷ USD, thì con số của các quỹ đầu tư theo MSCI có thể lên đến hàng chục tỷ USD", ông Minh nói.

Hiện Việt Nam mới đáp ứng 10 trong số 18 tiêu chí của MSCI. Giới chuyên gia kỳ vọng với những nỗ lực cải cách hiện tại, Việt Nam có thể được đưa vào danh sách theo dõi trong kỳ rà soát tháng 6/2027, tiến tới được MSCI chấp thuận nâng hạng từ năm 2028 và chính thức hoàn tất nâng hạng vào năm 2029.

Hai bài toán lớn cần giải

Chuyên gia xác định hai vấn đề trọng tâm mà Việt Nam phải giải quyết để tiệm cận đủ điều kiện nâng hạng MSCI.

Tháo gỡ room ngoại

Trong ngắn hạn, giải pháp khả thi là triển khai chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR - Non-Voting Depository Receipt). Khái niệm NVDR đã được luật hóa, nhưng Việt Nam vẫn chưa có thông tư hướng dẫn phát hành cụ thể và chưa lựa chọn được mô hình phù hợp. Ông Minh cho biết thế giới đang tồn tại hai mô hình: doanh nghiệp tự phát hành và niêm yết (phổ biến tại đa số thị trường), hoặc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán đứng ra phát hành như mô hình Thái Lan đang áp dụng.

Về dài hạn, việc nới room ngoại đòi hỏi sửa đổi luật theo hướng thu hẹp danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, một quá trình được dự báo mất nhiều thời gian do sự chồng chéo phức tạp giữa các quy định pháp lý.

Nâng quy mô vốn hóa và cải thiện thanh khoản

Vấn đề thứ hai là thị trường cần nhiều hàng hóa chất lượng hơn để thu hút nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Ông Minh kiến nghị tận dụng làn sóng thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước, đặc biệt ở các lĩnh vực viễn thông, dầu khí và tài chính, đây là những nhóm ngành phù hợp với khẩu vị của nhà đầu tư ngoại và có tiềm năng thu hút dòng vốn lớn.

Theo ông Minh, thị trường đang rơi vào vòng luẩn quẩn: quá ít hàng hóa nên không kéo được nhà đầu tư tổ chức, dẫn đến cơ cấu nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng lớn và thanh khoản biến động mạnh. "Cơ cấu nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng lớn do đặc trưng là chúng ta quá ít hàng hóa, không kéo được nhà đầu tư tổ chức vào. Đây là bài toán con gà quả trứng, và Việt Nam cứ đi lòng vòng mãi", ông Minh nhận định.

Bên cạnh đó, giới chuyên gia cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển thêm công cụ phòng ngừa rủi ro (hedging) về tỷ giá và biến động thị trường - yếu tố mà các nhà đầu tư Mỹ đặc biệt coi trọng. Ngoài ra, việc xây dựng cơ chế thuế, phí hợp lý, tăng thuế với nhà đầu tư ngắn hạn, cũng được khuyến nghị nhằm cải thiện chất lượng dòng vốn trên thị trường.

Theo Dân Trí, Tuổi Trẻ, VnExpress, CafeF