Cổ phiếu bán lẻ giảm sâu, "cá mập" vẫn đổ tiền vào IPO Điện Máy Xanh

Bức tranh cổ phiếu nhóm bán lẻ - tiêu dùng trong nửa đầu năm 2026 thiếu điểm sáng khi phần lớn các mã đều đỏ sàn. Tuy nhiên, ẩn sau đó là những tính toán chiến lược của dòng vốn "cá mập" tổ chức đang lặng lẽ gom hàng qua các thương vụ IPO và thoái vốn đình đám - bất chấp bối cảnh thị trường kém tích cực.

Gần 70% cổ phiếu bán lẻ - tiêu dùng chìm trong sắc đỏ

Thống kê đến ngày 26-6-2026 cho thấy khoảng 9 trong số 14 mã cổ phiếu thuộc nhóm bán lẻ - tiêu dùng đang giao dịch thấp hơn so với đầu năm, tức gần 70% mã giảm giá. Đáng chú ý, ngay cả những tên tuổi đầu ngành cũng không thoát khỏi xu hướng này.

Cụ thể, MWG (CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động) mất khoảng 11,2% giá trị; FRT (CTCP Bán lẻ kỹ thuật số FPT) giảm tới 21%; DBC (DABACO) bốc hơi hơn 22%. Tân binh HPA (CTCP Phát triển nông nghiệp Hòa Phát) sau khi lên sàn HOSE cũng đang giao dịch thấp hơn gần 20% so với giá chào sàn.

Ở chiều ngược lại, PET (CTCP Dịch vụ tổng hợp Dầu khí) và MCM (CTCP Giống bò sữa Mộc Châu) là hai mã hiếm hoi tăng vượt VN-Index, trong đó PET ghi nhận mức tăng ấn tượng gần 54%.

Dòng vốn tổ chức "cá mập" đổ mạnh vào IPO Điện Máy Xanh

Giữa bối cảnh thị trường ảm đạm, thương vụ IPO của Điện Máy Xanh (ĐMX) nổi lên như một sự kiện thu hút sự chú ý lớn từ giới đầu tư tổ chức. Hạn cuối nộp tiền tham gia đợt IPO này là ngày 29-6-2026, và theo kế hoạch, doanh nghiệp có thể hoàn tất thủ tục để niêm yết trong tháng 8-2026.

Sức hút của ĐMX với khối tổ chức rất rõ nét: gần 30 nhà đầu tư tổ chức, đại diện cho gần 60 quỹ đầu tư trong và ngoài nước đã tham gia đặt mua. Khối tổ chức đăng ký mua xấp xỉ 90% tổng lượng cổ phần chào bán, trong đó tổ chức nước ngoài chiếm đến 73%, tổ chức trong nước chiếm 17%. Riêng Dragon Capital đã đăng ký mua tối thiểu 50 triệu USD cổ phần trong đợt này.

Thoái vốn nhà nước tại PET - "mồi ngon" cho quỹ lớn

Dấu ấn dòng tiền tổ chức không chỉ xuất hiện tại IPO Điện Máy Xanh. Sau khi PVN hoàn tất thoái vốn tại PET vào cuối năm 2025, cơ cấu cổ đông của doanh nghiệp này đã thay đổi đáng kể. HDCapital nâng tỷ lệ sở hữu lên 16,7% vào cuối năm 2025, trong khi VietinBank Capital lần đầu lộ diện với tỷ lệ 13,45% vào giữa tháng 6-2026.

Việc hai tổ chức tài chính lớn nhanh chóng gia tăng hiện diện tại PET ngay sau khi nhà nước rút vốn được xem là minh chứng rõ ràng cho chiến lược định vị dài hạn của dòng tiền "cá mập" vào ngành bán lẻ - dịch vụ, bất chấp diễn biến thị trường chung chưa thuận lợi.

IPO quy mô lớn có làm cạn thanh khoản thị trường?

Một mối lo ngại được nhiều nhà đầu tư nhắc đến là liệu các thương vụ IPO lớn có hút cạn dòng tiền, gây áp lực thanh khoản ngắn hạn cho thị trường chứng khoán hay không.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Trúc - Giám đốc Trung tâm phân tích CTCP Chứng khoán quốc gia NSI - nhìn nhận tích cực hơn. Theo ông, những doanh nghiệp đầu ngành với dòng tiền kinh doanh ổn định và bảng cân đối tài chính lành mạnh không chỉ hút vốn từ thị trường hiện hữu mà còn có khả năng kéo thêm dòng vốn mới từ các định chế tài chính quốc tế vào Việt Nam. Do đó, nếu thanh khoản có suy giảm cục bộ, nguồn vốn mới cũng có thể bù đắp nhanh.

Tuy vậy, vị chuyên gia cũng lưu ý rằng khả năng hấp thụ của thị trường hiện nay sẽ thận trọng và phân hóa hơn các chu kỳ trước, trong bối cảnh lãi suất và thanh khoản hệ thống không còn dư dả. Dòng tiền sẽ chọn lọc kỹ hơn giữa các thương vụ IPO thay vì đổ đồng đều như trước.

Triển vọng ngành bán lẻ: sức cầu tốt nhưng kết quả phân hóa mạnh

Về nền tảng vĩ mô, VCBS đánh giá tích cực khi sức cầu nội địa vẫn duy trì đà tăng trưởng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng đầu năm 2026 tăng 11,2% so với cùng kỳ. Riêng tháng 5 ghi nhận mức tăng 11,8% so với cùng kỳ - cao nhất trong hơn 3 năm trở lại đây.

Chứng khoán MBS dự báo lợi nhuận quý 2-2026 của các doanh nghiệp bán lẻ công nghệ như MWG, FRT và DGW có thể tăng hơn 30%. Ngược lại, nhóm tiêu dùng nông nghiệp như DBC và HPA được dự báo lợi nhuận giảm trên 30% do chịu áp lực chi phí nguyên liệu đầu vào leo thang.

Bức tranh phân hóa này cho thấy dù ngành bán lẻ có nền tảng tiêu dùng hỗ trợ tốt, kết quả kinh doanh từng doanh nghiệp sẽ rất khác nhau tùy theo mô hình và khả năng kiểm soát chi phí.

Theo Tuổi Trẻ