Những điểm chính
- Nghị định 252 quy định cá nhân kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng, doanh nghiệp nợ từ 500 triệu đồng quá hạn 120 ngày sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh.
- Doanh nghiệp, hộ kinh doanh bỏ địa chỉ đăng ký và không xử lý mã số thuế trong 120 ngày cũng bị hoãn xuất cảnh, không phân biệt mức nợ.
- Bộ Tài chính thống kê khoảng 963.500 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, tổng nợ thuế khoảng 32.130 tỷ đồng.
- Nghị định 253 cho phép giảm trừ thêm tối đa 47 triệu đồng/năm (23 triệu cho y tế, 24 triệu cho giáo dục) trước khi tính thuế thu nhập cá nhân.
- Biểu thuế lũy tiến thu nhập cá nhân giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, người có một người phụ thuộc chỉ phải nộp thuế khi thu nhập trên 28,6 triệu đồng/tháng.
Từ ngày 1-7, hàng loạt quy định mới về thuế chính thức có hiệu lực theo hai nghị định vừa được Chính phủ ban hành. Người nộp thuế cần nắm rõ những thay đổi này để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh, đồng thời tận dụng các khoản giảm trừ mới nhằm giảm số thuế thu nhập cá nhân phải nộp.
Nợ thuế quá 120 ngày có thể bị tạm hoãn xuất cảnh
Nghị định 252 quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế đã điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế.
Theo đó, cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh nếu nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và đã quá hạn nộp 120 ngày. Với doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, ngưỡng áp dụng là 500 triệu đồng trở lên quá hạn 120 ngày - khi đó chủ sở hữu hưởng lợi hoặc người đại diện theo pháp luật sẽ bị áp dụng biện pháp này.
Quy định cũng mở rộng đối tượng áp dụng, bao gồm người nước ngoài đang nợ thuế quá hạn tại Việt Nam và công dân Việt Nam có ý định xuất cảnh định cư ở nước ngoài nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Bỏ địa chỉ kinh doanh cũng bị hoãn xuất cảnh
Một trường hợp đặc biệt được quy định tại Nghị định 252 là doanh nghiệp, hộ kinh doanh có nợ thuế nhưng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Nếu sau 120 ngày kể từ khi nhận thông báo của cơ quan thuế mà không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, người đại diện hoặc chủ sở hữu sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh - và không áp dụng ngưỡng nợ tối thiểu trong trường hợp này.
Thời gian chờ trước khi bị áp dụng biện pháp tạm hoãn đã được kéo dài thêm 30 ngày so với trước đây (từ 90 ngày lên 120 ngày), nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh có thêm thời gian xử lý.
Đáng chú ý, theo thống kê của Bộ Tài chính, hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế, gồm 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh, với tổng số nợ lên tới khoảng 32.130 tỷ đồng.
Không cần trả hết nợ mới được gỡ hoãn xuất cảnh
Điểm mới quan trọng trong Nghị định 252 là người nộp thuế không bắt buộc phải thanh toán toàn bộ khoản nợ mới được hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh. Thay vào đó, cơ quan thuế sẽ hủy bỏ biện pháp này ngay khi số nợ còn lại giảm xuống dưới ngưỡng quy định - tức dưới 50 triệu đồng với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh, hoặc dưới 500 triệu đồng với doanh nghiệp.
Ví dụ, một doanh nghiệp đang nợ đúng 500 triệu đồng và người đại diện pháp luật đang bị hoãn xuất cảnh, chỉ cần nộp thêm 1 triệu đồng để số nợ xuống dưới ngưỡng 500 triệu là có thể được gỡ lệnh ngay. Quy trình xử lý cũng được rút ngắn đáng kể so với mức tối đa 24 giờ làm việc trước đây.
Cục Thuế khuyến nghị người nộp thuế thường xuyên kiểm tra tình trạng nghĩa vụ thuế và tình trạng tạm hoãn xuất cảnh qua các ứng dụng và cổng thông tin điện tử của ngành thuế, đồng thời phản hồi kịp thời nếu đã hoàn thành nghĩa vụ nhưng hệ thống chưa cập nhật.
Giảm trừ thêm tối đa 47 triệu đồng/năm cho chi phí y tế và giáo dục
Song song với các quy định về tạm hoãn xuất cảnh, Nghị định 253 mang đến tin vui cho người lao động hưởng lương: từ năm 2025, người có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ thêm tối đa 47 triệu đồng mỗi năm khỏi thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, dành cho chi phí y tế và giáo dục - đào tạo của bản thân và người phụ thuộc.
Cụ thể, khoản giảm trừ được chia như sau:
- Chi phí khám, chữa bệnh: tối đa 23 triệu đồng/năm, tại các cơ sở y tế trong nước, với các khoản thuộc danh mục bảo hiểm y tế quy định.
- Chi phí giáo dục - đào tạo: tối đa 24 triệu đồng/năm, bao gồm học phí từ bậc mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, đại học và các khóa đào tạo kỹ năng chuyên môn tại cơ sở giáo dục trong nước.
Cộng với mức giảm trừ gia cảnh hiện hành là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, Bộ Tài chính ước tính người lao động có một người phụ thuộc chỉ phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi thu nhập vượt 28,6 triệu đồng/tháng.
Điều kiện để được giảm trừ
Để được áp dụng khoản giảm trừ mới, các chi phí y tế và giáo dục phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc. Riêng chi phí y tế cần bổ sung bảng kê chi phí khám, chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế. Ngoài ra, các khoản chi này không được thanh toán từ ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội hay bất kỳ nguồn tài trợ nào khác.
Biểu thuế lũy tiến rút gọn còn 5 bậc
Cũng từ năm nay, theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, biểu thuế lũy tiến từng phần được điều chỉnh từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, với các mức thuế suất như sau:
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 triệu đến 30 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 triệu đến 60 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 triệu đến 100 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% |
Bộ Tài chính đánh giá việc thu gọn bậc thuế và nới rộng khoảng cách thu nhập giữa các bậc sẽ giúp tất cả người nộp thuế đều được giảm số thuế phải nộp so với biểu thuế cũ.
Câu hỏi thường gặp
Nợ thuế bao nhiêu thì bị tạm hoãn xuất cảnh?
Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng; doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng, quá hạn 120 ngày sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 252.
Làm thế nào để được gỡ lệnh tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế?
Không cần trả hết toàn bộ nợ, chỉ cần nộp đủ để số nợ còn lại xuống dưới ngưỡng quy định (dưới 50 triệu với cá nhân/hộ kinh doanh, dưới 500 triệu với doanh nghiệp) là cơ quan thuế sẽ hủy bỏ lệnh hoãn.
Người lao động được giảm trừ thêm những khoản nào khi tính thuế thu nhập cá nhân từ năm 2025?
Theo Nghị định 253, người lao động được giảm trừ thêm tối đa 23 triệu đồng/năm cho chi phí y tế và 24 triệu đồng/năm cho chi phí giáo dục - đào tạo, tổng cộng tối đa 47 triệu đồng/năm.
Biểu thuế thu nhập cá nhân mới có mấy bậc và mức thuế suất là bao nhiêu?
Biểu thuế lũy tiến mới rút gọn còn 5 bậc: 5% (đến 10 triệu/tháng), 10% (10-30 triệu), 20% (30-60 triệu), 30% (60-100 triệu) và 35% (trên 100 triệu đồng/tháng).
Theo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, VietnamNet, Dân Trí, VnExpress
