Nhập khẩu trái cây tăng mạnh: Trái cây ngoại ồ ạt về Việt Nam, giá ngày càng rẻ

Thị trường trái cây tại Việt Nam đang chứng kiến làn sóng trái cây nhập khẩu đổ về ngày một mạnh mẽ hơn, với mức giá ngày càng hợp lý. Số liệu hải quan cho thấy kim ngạch nhập khẩu rau quả trong nửa đầu năm đạt gần 1,6 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái - vượt xa tốc độ tăng 14% của xuất khẩu rau quả trong cùng giai đoạn.

Cherry Mỹ, lê nâu, kiwi... giá mềm chưa từng thấy

Chỉ với 150.000 đồng cho 500 gram cherry Mỹ đỏ size 10, hay từ 120.000 đến 130.000 đồng mỗi kg cherry Chile khi mua nguyên thùng 5 kg - đây là mức giá mà nhiều người tiêu dùng tại TPHCM đang được tiếp cận qua các kênh livestream bán hàng. Theo chị Bình Nguyên, người tiêu dùng tại phường An Hội Tây, TPHCM, mức giá này thấp hơn đáng kể so với những năm trước đối với cherry Mỹ.

Tại các chợ dân sinh ở TPHCM như chợ Phạm Văn Hai (phường Tân Sơn Hòa), chợ Phạm Văn Bạch và chợ Thạch Đà (phường An Hội Tây), người mua dễ dàng tìm thấy đào, lê nâu, táo, măng cụt, kiwi, nho nhập khẩu bày bán song song với trái cây nội địa. Bà Hạnh, một tiểu thương tại chợ Thạch Đà, cho hay dù trái cây trong nước đang vào mùa và giá rất rẻ, nhu cầu đối với các loại quả mà Việt Nam không sản xuất hoặc cung ứng không đủ như kiwi, nho, táo, cam ngọt vẫn duy trì ổn định.

Bà Hạnh cũng ghi nhận mặt bằng giá trái cây nhập khẩu đã giảm rõ rệt. Lê nâu nhập khẩu trước đây có giá trên 100.000 đồng/kg, hiện chỉ còn khoảng 80.000 đến 90.000 đồng/kg. Nguồn cung cũng đa dạng hơn, đến từ Trung Quốc, Thái Lan, Mỹ, Nam Phi và nhiều thị trường khác.

Siêu thị và chuỗi bán lẻ ghi nhận tăng trưởng hai chữ số

Tại hệ thống siêu thị, bức tranh tiêu thụ trái cây nhập khẩu cũng rất tích cực. Bà Phan Bảo Thy, Giám đốc truyền thông Siêu thị Thực phẩm Kingfoodmart, cho biết sức mua nhóm hàng này tăng trưởng hai chữ số trong 6 tháng đầu năm, nổi bật với các sản phẩm từ New Zealand, Mỹ, Úc, Hàn Quốc và Nam Phi. Theo bà Thy, người tiêu dùng không còn chỉ mua trái cây ngoại vào dịp lễ, Tết mà đang dần coi đây là lựa chọn thường nhật, nhờ chất lượng ổn định, nguồn gốc rõ ràng và giá bán ngày càng cạnh tranh. Một số dòng sản phẩm như kiwi, táo, nho giảm giá khoảng 5-15% tùy mùa vụ và xuất xứ.

Tại chuỗi bán lẻ An Nam Gourmet, bà Trần Vũ Ngọc Thúy, Trưởng phòng Chiến lược và Vận hành, cho biết nhu cầu trái cây và nông sản nhập khẩu chất lượng cao tăng trưởng bền vững ở mức 5-8%. Nhóm khách hàng trung và cao cấp chi tiêu chủ yếu vào dâu tây, nho, táo, việt quất và cherry. Số liệu 6 tháng đầu năm từ chuỗi này ghi nhận táo nhập khẩu tăng 26%, việt quất tăng 23%, cherry tăng 20% và nho tăng 5% so với cùng kỳ. Một số mặt hàng rau như bông cải xanh và baby spinach cũng có mức tăng trưởng hai chữ số.

Trung Quốc dẫn đầu nguồn cung, thuế giảm là đòn bẩy lớn

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, chỉ riêng 20 ngày đầu tháng 6, kim ngạch nhập khẩu rau quả đã đạt hơn 270 triệu USD, tăng 14,5% so với tháng trước. Tính chung cả nửa đầu năm, con số này xấp xỉ 1,6 tỷ USD.

Trung Quốc tiếp tục là nguồn cung lớn nhất với kim ngạch nhập khẩu rau quả 5 tháng đầu năm đạt khoảng 503 triệu USD, tăng gần 49% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 39% tổng nhập khẩu. Ưu thế của Trung Quốc đến từ giá thành cạnh tranh, khoảng cách địa lý gần và tính bổ trợ mùa vụ với thị trường trong nước cho các sản phẩm như nấm, tỏi, hành tây, táo. Bên cạnh đó, các thị trường ôn đới như Mỹ, Úc, New Zealand, Nam Phi và Hàn Quốc cũng đang tăng cường cung cấp trái cây cao cấp cho hệ thống siêu thị và chuỗi bán lẻ tại các đô thị lớn.

Ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), nhận định một trong những yếu tố then chốt kéo giá trái cây ngoại xuống thấp là thuế nhập khẩu được cắt giảm mạnh thông qua các hiệp định thương mại tự do như EVFTA và CPTPP, đưa thuế nhiều mặt hàng về mức thấp, thậm chí là 0%.

Trái cây nội địa đối mặt áp lực cạnh tranh

Ông Nguyễn Văn Mười đánh giá, tốc độ tăng trưởng nhập khẩu rau quả phản ánh xu hướng hội nhập hai chiều của ngành: Việt Nam vừa đẩy mạnh xuất khẩu trái cây nhiệt đới đặc trưng, vừa trở thành thị trường tiêu thụ tiềm năng cho nông sản ôn đới từ nước ngoài. VINAFRUIT ghi nhận nguồn cung nhập khẩu tập trung vào hai nhóm chính là tiêu dùng nội địa phân khúc cao cấp và nguyên liệu phục vụ chế biến công nghiệp.

Tuy vậy, ông Mười cũng cảnh báo rằng sự gia tăng nhanh của trái cây ngoại tạo áp lực cạnh tranh đáng kể lên sản phẩm nội địa, nhất là ở phân khúc trung cấp. Nhiều loại trái cây trong nước đang gặp bất lợi về mẫu mã, khả năng bảo quản và tính ổn định của nguồn cung. Theo ông, nâng cao chất lượng và đẩy mạnh quảng bá cho nông sản nội địa là yêu cầu cấp thiết để duy trì sức cạnh tranh trên chính "sân nhà".

Theo Dân Trí