Những điểm chính
- Lãi suất huy động tại một số ngân hàng nhỏ đã lên đến 9-9,3%/năm; trái phiếu ngân hàng Vietbank chào mức 9,7%/năm cho hai lô trị giá 1.500 tỷ đồng.
- Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn huy động 3,8%, khiến hệ số LDR toàn hệ thống lên 111-112%.
- Đến ngày 15/6, tăng trưởng tín dụng đạt 6,38% trong khi huy động vốn chỉ tăng 4,3%, chênh lệch hơn 2%.
- Kể từ cuộc họp ngày 9/4 với các ngân hàng thương mại, lãi suất huy động bình quân chỉ giảm 0,04%/năm, lãi suất cho vay giảm 0,07%/năm.
- Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 25/2026, cho phép bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào hệ số LDR nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Làn sóng tăng lãi suất huy động đang lan rộng trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, với một số nơi áp dụng mức trên 9%/năm thông qua ưu đãi riêng hoặc thỏa thuận ngoài biểu niêm yết. Các chuyên gia cảnh báo xu hướng này khó đảo chiều trong ngắn hạn do mất cân đối cơ cấu vốn kéo dài, trong khi Ngân hàng Nhà nước đang nỗ lực giữ mặt bằng lãi suất ổn định.
Lãi suất huy động và trái phiếu ngân hàng cùng leo thang
Thị trường tiền gửi đang ghi nhận tín hiệu đáng chú ý khi một số ngân hàng quy mô nhỏ âm thầm nâng lãi suất huy động qua các chương trình ưu đãi hoặc thỏa thuận ngoài biểu niêm yết. Có ngân hàng áp mức tới 9%/năm ngay từ kỳ hạn 6 tháng, trong khi kỳ hạn 12 tháng ở một số nơi đã lên đến 9,2-9,3%/năm.
Một số ngân hàng cũng công khai lãi suất ưu đãi trong tháng 7: SeABank niêm yết mức cao nhất 8,55%/năm, còn ngân hàng số Cake by VPBank chào mức 8,9%/năm ở một số kỳ hạn nhất định.
Không chỉ kênh tiền gửi, thị trường trái phiếu ngân hàng cũng chứng kiến làn sóng tăng lãi suất rõ rệt trong nửa cuối tháng 6. Vietbank dẫn đầu với mức lãi suất 9,7%/năm cho hai lô trái phiếu có tổng giá trị 1.500 tỷ đồng. Ngân hàng Bảo Việt phát hành thành công 2.000 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất 9,63%/năm. Nhóm ngân hàng lớn hơn như MB, VPBank và LPBank cũng chấp nhận mức 8,6-8,7%/năm để hút vốn qua kênh này.
Nguyên nhân cốt lõi: Mất cân đối giữa huy động và cho vay
Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước, ngành ngân hàng đang đối mặt với bài toán mất cân đối vốn kéo dài. Trong giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tăng trưởng huy động khoảng 3,8%, khiến hệ số LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi) hiện dao động ở mức 111-112%. Điều này đồng nghĩa với việc cứ 111-112 đồng cho vay ra, có khoảng 11-12 đồng được lấy từ nguồn khác ngoài tiền gửi.
Tính đến ngày 15/6, tăng trưởng tín dụng đạt 6,38% trong khi huy động vốn chỉ tăng 4,3%, mức chênh lệch hơn 2%. Đến ngày 26/6/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025 và tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước.
Ông Quang nhấn mạnh đây không phải là áp lực thanh khoản: "Thanh khoản của các ngân hàng vẫn rất dồi dào, đảm bảo 100% người dân khi đến rút tiền gửi và lãi các ngân hàng đều có thể đáp ứng được". Vấn đề nằm ở áp lực cân đối cơ cấu vốn, buộc các ngân hàng phải đẩy lãi suất huy động lên để thu hút thêm tiền gửi.
Bài toán khó giữa tỷ giá và lãi suất
Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, chỉ ra rằng mặt bằng lãi suất cao là điều gần như bắt buộc nếu muốn duy trì chênh lệch lãi suất đủ lớn để hỗ trợ ổn định tỷ giá. Đây là bài toán trung tâm của chính sách tiền tệ hiện nay.
"Đối với Việt Nam, tác động từ cú sốc lạm phát và mặt bằng lãi suất toàn cầu ở mức cao vẫn nằm trong tầm kiểm soát của cơ quan điều hành. Vấn đề là lựa chọn giữa việc ưu tiên ổn định tỷ giá hay giảm mặt bằng lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng", ông Thành nhận định.
Thực tế cho thấy hiệu quả giảm lãi suất còn hạn chế. Kể từ sau cuộc họp của Ngân hàng Nhà nước với các ngân hàng thương mại vào ngày 9/4, lãi suất huy động bình quân mới giảm 0,04%/năm, còn lãi suất cho vay bình quân giảm 0,07%/năm.
Rủi ro méo mó cấu trúc lãi suất
PGS.TS. Nguyễn Văn Phương, Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, cảnh báo khi lãi suất tiền gửi kỳ hạn 6 tháng bị đẩy lên 9-10%/năm nhưng lãi suất cho vay dài hạn không tăng tương ứng, cấu trúc lãi suất bắt đầu xuất hiện sự méo mó. Hệ quả là tâm lý người gửi tiền sẽ trở nên nhạy cảm hơn với biến động lãi suất, tiềm ẩn rủi ro cho sự ổn định của hệ thống.
Để kiểm soát cuộc đua lãi suất, PGS.TS. Nguyễn Văn Phương kiến nghị cần minh bạch hóa lãi suất huy động thực tế, bao gồm cả các khoản ưu đãi và thỏa thuận ngoài biểu niêm yết. Những ngân hàng huy động vốn với mức lãi suất bất thường, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung, cần được giám sát chặt chẽ hơn. Với kênh trái phiếu, cần hoàn thiện khung pháp lý, phân loại rõ mức độ rủi ro và khuyến khích xếp hạng tín nhiệm để nhà đầu tư không chỉ nhìn vào lãi suất cao.
Ngân hàng Nhà nước triển khai các giải pháp ổn định
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận vốn với chi phí thấp. Đồng thời, cơ quan này đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất và tiếp tục công khai lãi suất cho vay trên website để khách hàng tham khảo.
Nhằm hỗ trợ an toàn hệ thống, Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN, cho phép các ngân hàng thương mại bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào hệ số LDR, qua đó tăng tính an toàn và hỗ trợ thanh khoản. Trong 6 tháng cuối năm, khi tăng trưởng tín dụng dự báo tiếp tục tăng tốc, Ngân hàng Nhà nước cam kết tiếp tục giám sát và điều hành linh hoạt để đảm bảo chất lượng tín dụng và giữ mặt bằng lãi suất huy động ở mức hợp lý.
Câu hỏi thường gặp
Lãi suất huy động cao nhất hiện nay là bao nhiêu?
Một số ngân hàng nhỏ đang áp dụng lãi suất lên tới 9-9,3%/năm qua thỏa thuận ngoài biểu niêm yết. Trên kênh trái phiếu, Vietbank chào mức 9,7%/năm, Ngân hàng Bảo Việt phát hành ở mức 9,63%/năm.
Tại sao lãi suất huy động khó giảm trong năm 2026?
Nguyên nhân chính là tăng trưởng tín dụng liên tục cao hơn huy động vốn nhiều năm qua, khiến hệ số LDR lên 111-112%. Ngoài ra, việc duy trì lãi suất đủ cao để ổn định tỷ giá cũng là yếu tố cản trở việc hạ lãi suất huy động.
Ngân hàng Nhà nước có giải pháp gì để kiểm soát đà tăng lãi suất?
Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất điều hành, chỉ đạo các tổ chức tín dụng ổn định mặt bằng lãi suất và ban hành Thông tư 25/2026 cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào hệ số LDR để hỗ trợ thanh khoản.
Hệ số LDR của ngân hàng Việt Nam hiện ở mức nào?
Theo Ngân hàng Nhà nước, hệ số LDR toàn hệ thống hiện dao động ở mức 111-112%, nghĩa là cứ 111-112 đồng cho vay ra thì có khoảng 11-12 đồng không đến từ tiền gửi của người dân hay tổ chức.
Theo CafeF, VietnamNet
