Mỹ và Iran ngừng tấn công, tiến gần đàm phán ngừng bắn tạm thời tại eo biển Hormuz

Bối cảnh căng thẳng và nguyên nhân tạm ngừng tấn công

Trong gần hai tuần qua, Mỹ và Iran đã liên tục có các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau, xuất phát từ các hoạt động gây hấn của Iran nhằm vào các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, một trong những cửa ngõ vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Các cuộc tấn công này đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về an ninh hàng hải và ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong ngày Chủ nhật, cả Mỹ và Iran đều dừng các hoạt động tấn công trong hai ngày liên tiếp, động thái được coi là nhằm tạo cơ hội cho các cuộc đàm phán tiếp tục. Người phát ngôn quân đội Iran cho biết Tehran cũng chấm dứt các hành động quân sự tấn công, sau khi trước đó đã trả đũa các đồng minh của Mỹ ở khu vực, gây thiệt mạng một số binh sĩ Mỹ tại Jordan và Iraq.

Diễn biến đàm phán và vai trò trung gian

Thông tin từ các quan chức trong khu vực cho thấy, bên cạnh việc ngừng tấn công, cả Mỹ và Iran đều đang duy trì các cuộc đàm phán ở nhiều cấp độ, từ kỹ thuật cho tới cấp cao nhất, với sự hỗ trợ của Oman và các bên trung gian. Theo đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tạo điều kiện để đối thoại có thể tiếp tục diễn ra, thể hiện qua việc Mỹ tạm dừng các hoạt động quân sự.

Một quan chức khu vực tham gia trung gian đánh giá đây là dấu hiệu tích cực giúp giảm leo thang căng thẳng và góp phần duy trì thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, được ký kết từ giữa tháng Sáu. Tuy nhiên, nhiều vấn đề then chốt, đặc biệt là chương trình hạt nhân Iran, vẫn chưa được giải quyết trong quá trình đàm phán.

Tác động tới giao thông hàng hải và an ninh khu vực

Hoạt động giao thông trên eo biển Hormuz đã giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong vòng ba tuần qua, theo cơ quan giám sát hàng hải do Mỹ điều hành. Điều này diễn ra trong bối cảnh xung đột leo thang khiến các tàu thương mại phải cân nhắc kỹ lưỡng khi đi qua vùng biển chiến lược này. Tuy nhiên, lưu thông qua kênh đào Bab al-Mandeb nối đến Biển Đỏ được ghi nhận vẫn duy trì ổn định.

Iran đang thảo luận với Oman nhằm quản lý việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz sao cho an toàn hơn, đồng thời phản đối những nỗ lực của Mỹ nhằm thiết lập tuyến đường vận chuyển mới qua vùng biển gần Oman. Teheran khẳng định họ được quyền kiểm soát lưu thông tại khu vực này theo thỏa thuận tạm thời và vẫn coi eo biển là vùng biển quốc tế trước khi xảy ra xung đột.

Hoạt động quân sự và phản ứng quốc tế

Bất chấp việc tạm ngừng các cuộc tấn công, hải quân Mỹ vẫn duy trì các hoạt động phong tỏa đóng tàu đối với Iran, bao gồm việc chuyển hướng, vô hiệu hóa và kiểm tra các tàu thương mại nhất định, nhằm duy trì áp lực chiến lược lên Tehran. Phía Mỹ tuyên bố lực lượng quân đội vẫn trong trạng thái cảnh giác cao độ, sẵn sàng ứng phó mọi tình huống.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thể hiện sự ủng hộ toàn diện đối với chính sách của Tổng thống Trump trong việc gây sức ép lên Iran, đặc biệt là nhằm ngăn chặn chương trình hạt nhân của nước này. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu Iran tấn công Israel hoặc các nhóm vũ trang đồng minh, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• CTV News
• Stuff
• Korea Times

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.