Tổng quan về bài phát biểu Thông điệp Quốc gia 2026 của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr.

Bối cảnh và ý nghĩa bài phát biểu Thông điệp Quốc gia 2026

Vào ngày 27/7/2026, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. sẽ trình bày bài Thông điệp Quốc gia (State of the Nation Address - SONA) lần thứ năm của ông trước Quốc hội tại Batasang Pambansa, Manila. Đây là bài phát biểu đánh dấu một năm sau khi ông từng gây chấn động khi công bố những chi tiết về vụ tham nhũng hàng tỷ đô la trong các dự án kiểm soát lũ lụt, làm chao đảo đáng kể niềm tin vào chính quyền và ảnh hưởng đến đà phát triển kinh tế của quốc gia. Ông cũng sẽ tổng kết những thành tựu của chính quyền, bàn về các mối quan tâm cấp bách hiện nay đồng thời đề ra các ưu tiên trong lập pháp và quản trị cho giai đoạn tiếp theo trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ.

Các thách thức kinh tế và phản ứng của công chúng

Bức màn tham nhũng được phơi bày năm trước khiến nhiều dự án công trình hạ tầng bị trì hoãn, tạo gánh nặng cho người tiêu dùng và doanh nghiệp khi phải đối mặt với lạm phát gia tăng và sức mua suy giảm. Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Philippines đã giảm từ 5,5% trong quý trước bài phát biểu năm 2025 xuống 2,8% trong quý đầu năm 2026, thấp hơn so với nhiều quốc gia láng giềng trong khu vực như Malaysia hay Singapore. Dự báo tăng trưởng năm 2026 cũng bị hạ xuống mức 3,5-4,5%, từ mức có thể lên tới 6% trước khi xảy ra cuộc chiến ở Trung Đông và các tác động lạm phát liên quan.

Người dân cảm thấy thất vọng vì những gì họ nhận thấy là sự thiếu tiến triển trong việc xử lý tham nhũng, đặc biệt là vụ bê bối liên quan tới kiểm soát lũ lụt, khiến các khu vực bị ảnh hưởng vẫn chưa được khắc phục nhanh chóng. Một số khu vực như Calumpit, cách Manila 50 km, vẫn còn hiện hữu các công trình đê điều bị hư hại chưa được sửa chữa trọn vẹn, làm dấy lên sự quan ngại về khả năng an toàn của người dân trước thiên tai.

Áp lực chính trị và đoàn kết trong nội bộ

Chính quyền Marcos hiện đang phải đối mặt với nhiều cuộc đấu tranh chính trị nội bộ căng thẳng, trong đó có quan hệ không mấy hòa thuận với Phó Tổng thống Sara Duterte, người đang bị điều tra về các cáo buộc tham nhũng và bị cáo buộc đe dọa đến tính mạng của ông Marcos. Phó Tổng thống phủ nhận mọi cáo buộc và nếu được tha bổng, bà có thể trở thành ứng viên hàng đầu trong cuộc bầu cử năm 2028.

Đáng chú ý, ngay trong nội bộ liên minh cầm quyền, có sự phân rẽ khi em gái Tổng thống, Thượng nghị sĩ Imee Marcos, không ít lần công khai bày tỏ quan điểm khác biệt hoặc giữ khoảng cách so với những chính sách của anh trai mình. Điều này khiến sự đoàn kết và sức mạnh của khối chính trị cầm quyền bị ảnh hưởng đáng kể.

Kỳ vọng vào bài phát biểu và yêu cầu từ thị trường, công chúng

Tổng thống Marcos cam kết bài phát biểu sẽ minh chứng cho hiệu quả các chính sách của ông trong việc giúp Philippines vượt qua giai đoạn khó khăn do các yếu tố bên ngoài như khủng hoảng tại Trung Đông và giá dầu tăng cao. Công chúng và giới đầu tư kỳ vọng ông sẽ trình bày các biện pháp cụ thể nhằm kiểm soát lạm phát lâu dài, cải thiện môi trường đầu tư và xử lý nghiêm minh những cá nhân liên quan đến các vụ tham nhũng, trong đó có một số quan chức hàng đầu như cựu Bộ trưởng Công trình Công cộng và một thượng nghị sĩ.

Đặc biệt, các nhà kinh tế và tổ chức như DBS Bank hay Management Association of the Philippines nhấn mạnh nhu cầu tăng cường phát triển công nghiệp, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và duy trì đà tăng trưởng mà không để cuộc chiến chống tham nhũng trở thành rào cản đối với sự phục hồi kinh tế. Thị trường tài chính trong nước đã phản ứng tiêu cực với các tin tức bất lợi, chỉ số chứng khoán sụt giảm 1,5%, đồng peso mất giá gần 8% so với đô la Mỹ sau bài phát biểu năm 2025.

Bối cảnh lễ hội và an ninh dịp SONA

Bài phát biểu Thông điệp Quốc gia năm nay còn trùng với dịp kỷ niệm thành lập của Giáo hội Iglesia ni Cristo, một nhóm tôn giáo có ảnh hưởng tại Philippines. Những cuộc biểu tình phản đối chế độ Marcos liên quan đến sự kiện của giáo hội đã từng gây xáo trộn tại thủ đô. Dự kiến hàng trăm ngàn thành viên sẽ tụ họp và hơn 21.000 nhân viên an ninh sẽ được triển khai để đảm bảo an toàn trong ngày diễn ra sự kiện chính trị quan trọng này.

Cũng trong chiều ngày diễn ra bài phát biểu, bên ngoài Quốc hội dự kiến sẽ có các nhóm biểu tình, trong đó có đại diện của Sanlakas, một tổ chức đại diện cho các nhóm yếu thế, phản ánh sự bất bình về tình trạng kinh tế xã hội hiện tại dưới chính quyền Marcos. Đại diện tổ chức này nhấn mạnh tình trạng nghèo đói, sự bị tước đoạt quyền lợi và mất niềm tin của người dân đang gia tăng.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 3 nguồn độc lập. 0/2 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• The Japan Times
• Straits Times Asia
• The Philippine Star

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.