Mỹ và Iran tạm dừng tấn công, nỗ lực đàm phán ngừng bắn tạm thời tại eo biển Hormuz

Mỹ và Iran tạm dừng các cuộc tấn công nhằm chuẩn bị đàm phán

Trong bối cảnh leo thang căng thẳng kéo dài gần hai tuần, Mỹ và Iran đã tạm dừng các cuộc tấn công trong hai ngày liên tiếp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Các cuộc tấn công ban đầu do phía Mỹ khởi xướng sau khi Iran bắn vào các tàu hàng đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz. Động thái tạm nghỉ này vẫn chưa được Mạng Lục quân Hoa Kỳ giải thích rõ nguyên nhân, tuy nhiên Tổng thống Donald Trump được cho là đang “tạo khoảng trống” cho tiến trình đàm phán được tiến triển.

Theo Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, các cuộc thương lượng diễn ra ở mọi cấp độ với sự tham gia tích cực của đại diện Oman và Iran, cũng như nhiều nhà đàm phán khác, từ cấp cao nhất đến kỹ thuật trong những tuần qua, đặc biệt là những ngày gần đây. Tuy nhiên, các chuyên gia đặt dấu hỏi về khả năng duy trì cuộc chiến tranh khốc liệt này trong thời gian dài, bởi cả hai bên đều chịu áp lực về nguồn lực quốc phòng.

Thỏa thuận tạm thời và vai trò của eo biển Hormuz

Thỏa thuận tạm thời bắt đầu từ giữa tháng Sáu vẫn chưa giải quyết các vấn đề then chốt như chương trình hạt nhân của Iran, vốn là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến căng thẳng. Một quan chức khu vực tham gia hoà giải cho biết, sự tạm dừng các cuộc tấn công là tín hiệu tích cực, đóng góp vào nỗ lực giảm leo thang căng thẳng. Thỏa thuận tạm thời không được tiết lộ chi tiết, nhưng điểm mấu chốt liên quan đến việc Iran được quyền quản lý việc vận chuyển tàu qua eo biển Hormuz, với sự giảm bớt các hạn chế lên tàu thuyền trên tuyến đường hàng hải chiến lược này.

Hiện nay, lưu lượng vận tải trên eo biển Hormuz đang ở mức thấp nhất trong ba tuần trong khi căng thẳng chưa hoàn toàn được giải quyết. Ngoài ra, đường vận tải Bab al-Mandeb nối Biển Đỏ cũng được chú ý do các cuộc đình công từ lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen đe dọa phong tỏa giao thông biển liên quan đến Saudi Arabia. Tình trạng bất ổn khu vực tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng và giá nhiên liệu toàn cầu.

Trao đổi ngoại giao và các phản ứng trong khu vực

Iran đang tiếp tục đàm phán với Oman về phương án đảm bảo an toàn vận chuyển trên eo biển Hormuz, theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei. Tehran cho rằng thỏa thuận tạm thời cho phép họ kiểm soát hoạt động vận tải tại đây, đồng thời phản đối nỗ lực của Mỹ nhằm chuyển hướng các dòng vận tải gần Oman thay vì đi qua eo biển. Trước đó, eo biển Hormuz từng được coi là tuyến đường thủy quốc tế tự do trước khi cuộc xung đột bùng phát.

Bên cạnh đó, lực lượng quân sự Mỹ vẫn duy trì các hoạt động phong tỏa trên biển khi có báo cáo hàng chục tàu thương mại bị chuyển hướng hoặc kiểm tra nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn các hành động bất hợp pháp. Các lực lượng Mỹ khẳng định luôn cảnh giác cao độ và sẵn sàng ứng phó mọi tình huống.

Israel ủng hộ nỗ lực của Mỹ trong việc kiềm chế Iran

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dự kiến sẽ tới Washington gặp Tổng thống Trump để thảo luận về các chiến lược chung trong khu vực. Netanyahu bày tỏ sự ủng hộ đầy đủ đối với các nỗ lực của Mỹ nhằm gây áp lực và làm suy yếu chương trình hạt nhân của Iran. Ông nhấn mạnh nếu những nỗ lực này có thể tránh được leo thang chiến tranh, đó là điều mong muốn.

Đồng thời, Thủ tướng Israel cảnh báo rằng nếu Iran hoặc các tổ chức proxy tiếp tục tiến hành các vụ tấn công vào Israel, sẽ là một sai lầm nghiêm trọng. Israel và Hezbollah từng đối đầu nhau trong các cuộc xung đột gần đây, và Mỹ đã có vai trò hỗ trợ các cuộc đàm phán nhằm ổn định tình hình biên giới với Lebanon.

Đối chiếu nguồn

Bài tổng hợp từ 4 nguồn độc lập. 0/1 số liệu được ít nhất 2 nguồn xác nhận. 1 số liệu chỉ xuất hiện ở bản tổng hợp, cần đối chiếu thêm.

• Korea Times
• CTV News
• CBC News
• The Age

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Tổng hợp từ các nguồn tin uy tín. Kiểm duyệt của toà soạn Thị Trường Kinh Tế.