Những điểm chính
- Sân bay Long Thành dự kiến khai thác thương mại vào tháng 12-2026, theo ông Nguyễn Đức Hùng, quyền Tổng giám đốc ACV.
- Cảng quốc tế QTM tại Mỹ Xuân dự kiến khởi công ngày 5-7 với vốn đầu tư hơn 5.733 tỉ đồng, cách Long Thành chưa đầy 30km.
- Chi phí vận chuyển container 20 feet từ Trảng Bom về cảng Cát Lái hiện khoảng 11,3-14,4 triệu đồng, có thể giảm 10-20% nếu kết nối tốt với Long Thành hoặc Cái Mép - Thị Vải.
- Đồng Nai đang xây đề án khu thương mại tự do 8.100ha, tổng vốn 16 tỉ USD, kết nối sân bay Long Thành, cảng Phước An và các khu công nghiệp.
- Các chuyên gia cảnh báo giá cước chỉ giảm khi dòng hàng ổn định hai chiều, không phải chỉ nhờ có thêm hạ tầng mới.
Sân bay Long Thành đang tiến gần mốc khai thác thương mại vào tháng 12-2026, kéo theo làn sóng đầu tư mạnh vào hạ tầng logistics khu vực phía Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia và doanh nghiệp trong ngành đều nhận định: cú hích thực sự chỉ đến khi các mắt xích vận tải - từ đường bộ, đường sắt, đường thủy đến hàng không - được tổ chức thành một hệ thống liên thông.
Sân bay hiện đại chưa đủ để giảm chi phí
Ông Nguyễn Đức Hùng, quyền Tổng giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), xác nhận sân bay Long Thành đang tiến gần mốc khai thác thương mại vào tháng 12-2026. Đây là thời điểm được nhiều hãng bay và doanh nghiệp logistics kỳ vọng sẽ hình thành một trung tâm hàng hóa mới ở phía Nam.
Tuy nhiên, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam chỉ ra rằng một sân bay hiện đại chỉ xử lý được một phần trong hành trình của lô hàng. Trước khi vào nhà ga, hàng vẫn phải đi qua nhiều công đoạn từ nhà máy, khu công nghiệp, vùng nguyên liệu đến kho bãi, cảng cạn, đường kết nối. Nếu các khâu này vận hành rời rạc, tốc độ lưu thông hàng hóa vẫn chậm và chi phí khó có thể giảm.
Theo Hiệp hội, Long Thành chỉ phát huy được lợi thế khi đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không được tổ chức thành một mạng lưới thống nhất với dữ liệu dùng chung. Một lô hàng muốn vận chuyển nhanh không chỉ cần nhà ga hiện đại mà còn cần đường vào thông suốt, thủ tục gọn nhẹ, kho trung chuyển và phương tiện luôn sẵn sàng.
Các mảnh ghép của mạng lưới logistics đang dần hiện rõ
Nhiều dự án hạ tầng quan trọng đang được triển khai, tạo nền tảng cho mạng lưới logistics tích hợp quanh Long Thành.
- Cảng quốc tế QTM: Ngày 5-7, Công ty QTM dự kiến khởi công cảng quốc tế QTM tại Mỹ Xuân với tổng vốn đầu tư hơn 5.733 tỉ đồng, diện tích 71,23ha, gồm 8 bến, có thể tiếp nhận tàu đến 60.000DWT. Cảng cách sân bay Long Thành chưa đầy 30km, mở ra khả năng kết hợp vận tải biển và hàng không.
- Trung tâm logistics đường sắt Trảng Bom: Ông Trần Quý Nhân, Phó chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu TP.HCM, cho rằng đây là điểm gom hàng từ Đồng Nai, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, trước khi kết nối tới Long Thành hoặc Cái Mép - Thị Vải. Hiện chi phí vận chuyển một container 20 feet từ Trảng Bom về cảng Cát Lái khoảng 11,3-14,4 triệu đồng. Nếu kết nối tốt với Long Thành hoặc Cái Mép - Thị Vải, chi phí này có thể giảm từ 10 đến 20%.
Giá cước không tự giảm khi thiếu dòng hàng hai chiều
Ông Trần Quý Nhân nhấn mạnh rằng việc có thêm sân bay, đường sắt hay cảng mới không đồng nghĩa với việc giá cước tự động hạ xuống. Yếu tố quyết định là dòng hàng phải ổn định ở cả hai chiều. Xe chở hàng ra cảng nhưng quay về rỗng thì chi phí chiều trống vẫn được tính vào giá dịch vụ. Hàng không cũng tương tự - nếu Long Thành có nhiều hàng xuất nhưng ít hàng nhập, cả máy bay lẫn xe tải đều khó khai thác hiệu quả, và giá cước khó giảm sâu.
Vì vậy, Long Thành cần được nhìn nhận không phải là một sân bay đơn lẻ, mà là hạt nhân của cả một mạng lưới logistics mới ở phía Nam. Khi sân bay, cảng biển, đường sắt, ICD, kho bãi và thủ tục hải quan được kết nối thông suốt, hàng hóa mới có thể lưu thông nhanh hơn và với chi phí thấp hơn.
Khu thương mại tự do FTZ - lợi thế tiếp theo
Tại hội nghị kết nối các hiệp hội tại TP.HCM để giảm chi phí logistics diễn ra ngày 26-6, bà Đặng Minh Phương, Chủ tịch Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP.HCM, đánh giá khu thương mại tự do (FTZ) sẽ là lợi thế mới của logistics phía Nam, bên cạnh ICD và cảng cạn.
"Các nhà đầu tư nước ngoài khi vào Việt Nam đều rất quan tâm đến khu thương mại tự do. Nếu được phát triển đồng bộ, FTZ sẽ không chỉ là khu thương mại tự do mà còn là trung tâm logistics, giúp tối ưu lưu kho, đóng hàng, sắp xếp hàng hóa và giảm chi phí vận hành" - bà Phương nói.
Đồng Nai đang xây dựng đề án khu thương mại tự do quy mô khoảng 8.100ha, tổng vốn 16 tỉ USD, kết nối sân bay Long Thành, cảng Phước An và các khu công nghiệp. Nếu triển khai đồng bộ với ICD, cảng cạn, đường sắt Trảng Bom, cảng QTM và các nhà ga hàng hóa, doanh nghiệp có thể thực hiện toàn bộ quy trình từ gom hàng, lưu kho, đóng gói, làm thủ tục đến phân luồng hàng đi biển hoặc đi máy bay trong cùng một hệ sinh thái.
Câu hỏi thường gặp
Sân bay Long Thành khai thác thương mại vào thời điểm nào?
Theo ông Nguyễn Đức Hùng, quyền Tổng giám đốc ACV, sân bay Long Thành dự kiến đạt mốc khai thác thương mại vào tháng 12-2026.
Cảng quốc tế QTM ở đâu và có quy mô như thế nào?
Cảng quốc tế QTM đặt tại Mỹ Xuân, vốn đầu tư hơn 5.733 tỉ đồng, diện tích 71,23ha, gồm 8 bến, tiếp nhận tàu đến 60.000DWT, cách sân bay Long Thành chưa đầy 30km.
Chi phí logistics có tự giảm khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động không?
Không. Các chuyên gia cho rằng giá cước chỉ giảm khi dòng hàng ổn định hai chiều và các mắt xích vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không được kết nối thành mạng lưới thống nhất.
Khu thương mại tự do FTZ của Đồng Nai có quy mô ra sao?
Đồng Nai đang xây dựng đề án FTZ khoảng 8.100ha, tổng vốn 16 tỉ USD, kết nối sân bay Long Thành, cảng Phước An và các khu công nghiệp.
Theo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, CafeF, VietnamNet, Dân Trí, VnExpress
