Những điểm chính
- Nghị định 252 có hiệu lực từ ngày 1-7-2025 yêu cầu ngân hàng, tổ chức tín dụng và tổ chức thanh toán cung cấp định kỳ hàng tháng thông tin tài khoản và giao dịch của khách hàng cho cơ quan thuế.
- Thông tin bắt buộc cung cấp bao gồm số dư tài khoản, số dư cuối kỳ, giá trị và nội dung giao dịch, giao dịch xuyên biên giới và thu nhập phát sinh từ tài khoản - mở rộng đáng kể so với quy định cũ.
- Báo chí là nhóm mới hoàn toàn được bổ sung vào diện phải cung cấp thông tin cho cơ quan thuế khi có yêu cầu, trong vòng tối đa 5 đến 10 ngày làm việc.
- Ngành thuế hiện đã nắm thông tin khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân.
- Cơ quan thuế sẽ dùng AI để phân tích dữ liệu dòng tiền nhằm nhận diện rủi ro, thay vì theo dõi toàn bộ giao dịch của từng cá nhân.
Kể từ ngày 1-7-2025, các ngân hàng, tổ chức tín dụng và đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán buộc phải chia sẻ định kỳ hàng loạt thông tin chi tiết về tài khoản và dòng tiền của khách hàng với cơ quan thuế. Đây là thay đổi lớn theo Nghị định 252 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, đánh dấu bước chuyển sang mô hình quản lý thuế dựa trên phân tích dòng tiền.
Những tổ chức nào phải cung cấp thông tin?
Theo Nghị định 252, các đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý thuế bao gồm:
- Tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam
- Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và dịch vụ trung gian thanh toán
- Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trực tuyến (nếu có)
- Tổ chức thẻ quốc tế
Ngoài ra, các tổ chức này còn có nghĩa vụ phối hợp với cơ quan thuế khi phát hiện giao dịch bất thường cần kiểm tra tình trạng tuân thủ nghĩa vụ thuế.
Phải cung cấp những thông tin gì?
So với quy định trước đây chỉ yêu cầu cung cấp tên chủ tài khoản và số hiệu tài khoản theo đề nghị của cơ quan thuế, phạm vi thông tin bắt buộc theo Nghị định 252 được mở rộng đáng kể, chia thành ba nhóm chính:
Nhóm 1: Thông tin tài khoản cơ bản
- Tên chủ tài khoản, số hiệu tài khoản theo mã số thuế
- Nơi mở tài khoản, cụ thể đến chi nhánh (nếu có)
- Ngày mở tài khoản, ngày đóng tài khoản
Nhóm thông tin này phải được cung cấp định kỳ hằng tháng, chậm nhất vào ngày 10 của tháng kế tiếp, qua phương thức điện tử.
Nhóm 2: Dữ liệu giao dịch và dòng tiền
- Số lượng và giá trị giao dịch, nội dung giao dịch
- Thông tin bên chuyển và bên nhận tiền
- Giao dịch trong nước và xuyên biên giới
- Số dư tài khoản, số dư cuối kỳ, thu nhập phát sinh từ tài khoản
Nhóm 3: Thông tin liên quan và giao dịch đáng ngờ
- Thông tin chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản, người thụ hưởng và các bên liên quan
- Các giao dịch bất thường, giao dịch đáng ngờ theo quy định về phòng, chống rửa tiền
Thời hạn cung cấp dữ liệu nhóm 2 và nhóm 3 được thực hiện theo thỏa thuận hợp tác kết nối hoặc theo yêu cầu trực tiếp của cơ quan quản lý thuế.
Báo chí cũng có nghĩa vụ cung cấp thông tin
Một điểm mới hoàn toàn so với trước đây là các cơ quan thông tin, báo chí cũng nằm trong diện phải cung cấp thông tin khi cơ quan quản lý thuế có yêu cầu. Cụ thể, báo chí phải cung cấp thông tin về hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, khuyến mại, giá bán, thị trường của tổ chức hoặc cá nhân có liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Đồng thời, các đơn vị báo chí còn phải cung cấp thông tin về dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế được phản ánh trên phương tiện truyền thông, cùng các rủi ro trong quản lý thuế được phát hiện qua hoạt động báo chí và phản ánh của dư luận xã hội.
Về thời hạn, cơ quan báo chí phải phản hồi trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầu. Trường hợp nội dung phức tạp, thời hạn tối đa là 10 ngày làm việc và phải thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do. Riêng thông tin về dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế phải được cung cấp ngay trong ngày hoặc chậm nhất vào ngày làm việc tiếp theo kể từ khi phát hiện.
Mục tiêu: Quản lý thuế dựa trên dòng tiền, ứng dụng AI
Theo Cục Thuế, định hướng quản lý thuế hiện nay đang chuyển dịch sang mô hình phân tích dòng tiền, đòi hỏi sự phối hợp chia sẻ thông tin thường xuyên, tự động và theo thời gian thực giữa cơ quan thuế với Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại, tổ chức trung gian thanh toán và đơn vị vận chuyển.
Đến nay, ngành thuế đã nắm thông tin của khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó có khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân. Khi phát hiện dấu hiệu rủi ro lớn, giao dịch bất thường hoặc nghi vấn trốn thuế, rửa tiền, ngân hàng sẽ phối hợp cung cấp thông tin theo đúng quy định.
Cục Thuế cho biết dữ liệu sẽ được phân tích bằng các công cụ công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nhận diện các trường hợp có dấu hiệu rủi ro, thay vì theo dõi toàn bộ giao dịch của từng cá nhân. Khi dữ liệu hóa đơn được kết hợp với thông tin dòng tiền từ nhiều nguồn, cơ quan thuế có thể xác định chính xác hơn nghĩa vụ thuế thực tế, góp phần chống thất thu ngân sách, nâng cao tính minh bạch và tạo môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Từ ngày 1-7-2025, ngân hàng phải cung cấp những thông tin gì cho cơ quan thuế?
Ngân hàng và tổ chức thanh toán phải cung cấp thông tin tài khoản cơ bản (tên chủ tài khoản, số hiệu, ngày mở/đóng), dữ liệu giao dịch (số lượng, giá trị, số dư, thu nhập phát sinh), thông tin các bên liên quan và giao dịch đáng ngờ theo Nghị định 252.
Ngân hàng cung cấp thông tin tài khoản cho cơ quan thuế mỗi bao lâu một lần?
Thông tin tài khoản cơ bản được cung cấp định kỳ hằng tháng, chậm nhất vào ngày 10 của tháng kế tiếp, theo phương thức điện tử.
Báo chí có phải cung cấp thông tin cho cơ quan thuế không?
Có, theo Nghị định 252, các cơ quan báo chí phải cung cấp thông tin về hoạt động kinh doanh, dấu hiệu vi phạm thuế khi cơ quan thuế yêu cầu, trong thời hạn tối đa 5 đến 10 ngày làm việc.
Cơ quan thuế hiện đang quản lý bao nhiêu tài khoản ngân hàng?
Theo Cục Thuế, ngành thuế đã nắm thông tin khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó có khoảng 200 triệu tài khoản cá nhân.
Theo Tuổi Trẻ
